Βαρυχειμωνιά Γρηγόρης Σακαλής μαζί με μια φωτογραφία του Pierre Pellegrini

Βαρυχειμωνιά

Γρηγόρης Σακαλής

μαζί με μια φωτογραφία του Pierre Pellegrini

Χειμώνιασε πάλι

το κρύο

εγκαταστάθηκε για τα καλά

στα σώματα και τις ψυχές

των ανθρώπων

το πετρέλαιο ζεσταίνει

τα σπίτια

όσων έχουν να το πληρώσουν

μα το κρύο στις καρδιές

τίποτα δεν μπορεί

να το διώξει μακριά

καθώς αυτό

έχει ριζώσει βαθιά

από την αδιαφορία

και την κακότητα

που επικρατεί

μεταξύ των ανθρώπων

αφού η αγάπη

και η αλληλεγγύη

είναι πλέον δυσεύρετες

κι έτσι είναι κρύες

οι ψυχές μας

χειμώνα - καλοκαίρι.



Γρηγόρης Σακαλής

(φωτογραφία: Pierre Pellegrini)

Ο Γρηγόρης Σακαλής γεννήθηκε και ζει στο Στενήμαχο Νάουσας. Σπούδασε Νομικά στο ΑΠΘ. Έχει εκδώσει τις συλλογές «Κίβδηλος Καιρός» και «Θαμμένος στην Άμμο», από τις εκδόσεις Πλανόδιον, τη συλλογή «Πορεία στη γύμνια», Bookstars και τις συλλογές «Κυτίο κρυφών ονείρων» και «Άχρονη μετάβαση» από τις εκδόσεις Ενδυμίων. Έχει συμμετάσχει σε ανθολογία των εκδόσεων Ενδυμίων το 2012. Η συλλογή διηγημάτων «Ιστορίες ενός παραμυθά» κυκλοφορεί σε μορφή e-book από την Easywriter.gr. Συνεργάζεται με λογοτεχνικά περιοδικά, έντυπα και ηλεκτρονικά.

     

Αγωνία Θεοχάρης Παπαδόπουλος μαζί με μια φωτογραφία του Pierre Pellegrini

Αγωνία

Θεοχάρης Παπαδόπουλος

μαζί με μια φωτογραφία του Pierre Pellegrini

Γρήγορα βήματα, κοφτά,

 τα μάτια νευρικά ανοιγοκλείνουν,

 η ανάσα κοντή,

 ρουφηγμένα τα μάγουλα.

 Το δωμάτιο μικρό,

 δε σε χωρά.

 Νιώθεις το ταβάνι να γυρίζει.

 Θέλεις να φύγεις μα δεν το μπορείς.

 Όχι σήμερα, ίσως αύριο σου λένε

 και κάθε βράδυ σου ζητούν να κοιμηθείς,

 χωρίς να ξέρεις αύριο τι θα ξημερώσει.


Θεοχάρης Παπαδόπουλος 

Ο Θεοχάρης Παπαδόπουλος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1978. Γιος του ποιητή Αντώνη Θ. Παπαδόπουλου. Σπούδασε στη σχολή Οικονομίας και Διοίκησης του τμήματος Λογιστικής στο ΤΕΙ Χαλκίδας, και ζει στην Αθήνα. Ασχολείται με την ποίηση από τα παιδικά του χρόνια. Έχει πληθώρα δημοσιευμάτων σε λογοτεχνικά περιοδικά. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα βουλγαρικά και τα πακιστανικά (ουρντού). Έχει λάβει μέρος σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια. Έκανε την πρώτη του δημοσίευση το 1993, ενώ κυκλοφόρησε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Τα παράταιρα το 1997. Είναι μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών και της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών. Είναι μέλος του Ομίλου για την Unesco Τεχνών Λόγου και Επιστημών Ελλάδας. Είναι μέλος της Φιλολογικής Στέγης Πειραιώς. Είναι ιδρυτικό μέλος του Νέου Πνευματικού Κύκλου Καλλιθέας. Γράφει κριτικές βιβλίων στο περιοδικό Vakxikon.gr, και παρουσιάζει βαλκανική ποίηση στο περιοδικό Αιολικά Γράμματα. Η τελευταία του ποιητική δουλειά εκδόθηκε από τον Μανδραγόρα (Ζηλεύω τα βράχια, 2018). Από τον Κέδρο εκδόθηκε η συλλογή διηγημάτων του «Είπαμε ψέματα πολλά», 2019.

Ο άνθρωπος που δεν είχε δει ποτέ τη βροχή και άλλα μικρά αφηγήματα Ρουμπίνα Γκουγιουμτζιάν ΑΩ εκδόσεις η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό fractal

Ο άνθρωπος που δεν είχε δει ποτέ τη βροχή

και άλλα μικρά αφηγήματα

Ρουμπίνα Γκουγιουμτζιάν

ΑΩ εκδόσεις

η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό fractal
https://www.fractalart.gr/o-anthropos-poy-den-eiche-dei-pote-ti-vrochi/

μικρές ιστορίες σαν παραμύθια

Πόση απόσταση χωρίζει μια αφηγημένη ιστορία από ένα παραμύθι; Αλλά, και πώς ανοίγει το τοπίο του ένα πεζό αφήγημα για να χωρέσει με όλη τη δυναμική του λόγου της την ποίηση; Θεωρητικά θα λέγαμε πως όλα τα είδη είναι διακριτά μεταξύ τους οριοθετώντας το καθένα με την ιδιαιτερότητά του τον χώρο του. Κατά μια άλλη άποψη, ωστόσο, η γραφή είναι μία και αδιαίρετη, με όσες εκδοχές του λόγου μπορεί να χωρέσει μέσα της. Και η αλήθεια είναι πως, όσο κι αν ξαφνιάζουν οι αναμείξεις, είναι πάντοτε ευπρόσδεκτες – μακάρι και εύστοχες και επινοητικές. 

Η περίπτωση της Ρουμπίνας Γκουγιουμτζιάν αξίζει να προσεχθεί. 28  μικρές ιστορίες –κάποιες πολύ μικρές–  υπογραμμίζουν, η κάθε μία με τον τρόπο της, το ελάχιστο διάστημα που χωρίζει τα φυσικά πράγματα από τη μεταφυσική τους διάσταση· αρκεί να είμαστε ανοιχτοί στην πρόσληψη του απρόσμενου ή και στην αποδοχή (χωρίς τη χρεία λογικών επιχειρημάτων) του αόρατου και ασαφούς, πλην  όμως δυνάμει υπαρκτού. Έτσι, το πεζό αφήγημα συνδυάζεται με τη μαγεία του εξωλογικού, ενώ ταυτόχρονα μέσω της μεταφορικότητας και του ελλειπτικού υπαινικτικού λόγου συνταιριάζει με το εν συνόψει νόημα που χαρίζει η ποίηση.  Μια τέτοια γραφή φυσιολογικά ανατέμνει τα χρονικά διαστήματα, αδιαφορώντας για τη λογική ακολουθία και εισηγείται στη θέση της μια ανατροπή των βεβαιοτήτων.

Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε:

 Ο χρόνος είναι μια αυτόνομη ύπαρξη, φίλος και εχθρός, εμπόδιο αλλά και θεραπευτής. Η παρουσία του είναι διττή στον δρόμο της αυτοπραγμάτωσης του Ανθρώπου, και η σχέση μας μαζί του αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό είναι μια πάλη ανάμεσα σε ατέρμονες διεκδικήσεις και στιγμιαίους θριάμβους. Κάθε μικρή ιστορία του βιβλίου φωτίζει και μια άλλη πλευρά αυτής της πάλης, μεταμορφώνοντας τη μεταφυσική αγωνία σε μεταφυσική ηρεμία. Άλλωστε, ο απώτερος στόχος του Ανθρώπου είναι η αποδοχή της απώλειας και της φθοράς, η κατανόηση της θέσης του μέσα σε έναν κόσμο που ανακυκλώνεται.

Η αυτονομία του χρόνου έρχεται εδώ ως συνθήκη άφευκτη για τη μηδαμινότητα του θνητού ανθρώπου, που αρκείται να διεκδικεί τον απατηλό προσωπικό του θρίαμβο απέναντι στη φθορά της ύλης. Μπορεί να συμφιλιωθεί με την εγγενή στη φύση του αγωνία; Μπορεί να μετασχηματίσει την άγνοια του μεταφυσικού σε (πρόσκαιρη έστω) σοφία και γαλήνη; Οι ιστορίες του βιβλίου δίνουν τις δικές τους απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά· άλλοτε με μια διάθεση συγκαταβατικής αποδοχής, άλλοτε με χιουμοριστική ή και σαρκαστική ακόμη αντιμετώπιση των θνητών ορίων. Σε κάθε περίπτωση γεννώντας νέα ερωτήματα, ανοίγοντας χαραμάδες θέασης του κόσμου, αναπάντεχα ενδιαφέρουσες.   

Η Γκουγιουμτζιάν γράφει με μια αξιοσημείωτη λιτότητα, δείχνοντας πως γνωρίζει τη σοφή οικονομία του λόγου. Αφήνει ικανά ίχνη για τον αναγνώστη της –δική του υπόθεση η ερμηνευτική συνέχιση– οδηγώντας τη γραφή της ως το σημείο που εξαντλείται η δική της συμμετοχή. Αξίζει να προσεχθεί το ιδανικό τέλος που χαρίζει στις ιστορίες της, χωρίς να προκαταλαμβάνει τον αποδέκτη τους με αποστομωτική σύνοψη του  νοήματος, κάτι που αποθαρρύνει την αναγνωστική εκδοχή και που συχνά συμβαίνει σε αδόκιμες γραφές. Εδώ η κάθε ιστορία τελειώνει όπως ακριβώς πρέπει, υπηρετώντας τη θεματική ιδιαιτερότητα και την πλοκή.

Παραθέτω δύο μικρά αφηγήματα, ενδεικτικά της λιτής και περιεκτικής γραφής, με τις πολύ ενδιαφέρουσες νοηματικές προεκτάσεις τους.

Εγώ

Είχε αρχίσει να νυχτώνει. Έφτασα κουρασμένη στο σπίτι μου και αφηρημένη χτύπησα το κουδούνι. Ναι, ήμουν αφηρημένη, διότι κανείς άλλος δεν έμενε στο σπίτι εκτός από εμένα. Η έκπληξή μου ήταν δικαιολογημένη, όταν άνοιξε η πόρτα κι αντίκρισα τον εαυτό μου πίσω απ’ αυτήν.

«Τι κάνεις εσύ εκεί;»

«Εσύ τι κάνεις εκεί;» ρώτησε.

«Δεν είμαι σίγουρη».

«Δεν καταλαβαίνω τι παιχνίδι είναι αυτό».

«Μήπως ονειρεύομαι;»

«Δεν μπορεί!» ούρλιαξε και έκλεισε την πόρτα.

Διατηρώντας την ψυχραιμία μου έβγαλα τα κλειδιά κι άνοιξα την πόρτα. Όλα ήταν όπως τα είχα αφήσει. Ο εαυτός μου δεν υπήρχε. Έφτιαξα έναν καφέ και κάθισα με ένα βιβλίο στον καναπέ. Δεν πέρασαν ούτε δέκα λεπτά και άκουσα το κουδούνι να χτυπά. Άνοιξα την πόρτα και είδα τον εαυτό μου.

«Τι κάνεις εσύ εκεί;» με ρώτησε.

«Εσύ τι κάνεις εκεί;»

«Δεν είμαι σίγουρη» απάντησε.

«Δεν καταλαβαίνω τι παιχνίδι είναι αυτό».

«Μήπως ονειρεύομαι;»

«Δεν μπορεί!» ούρλιαξα και έκλεισα την πόρτα. (Εγώ, σελ. 73)

Τρίπτυχο

Τρεις μαυροντυμένες γηραιές κυρίες καπνίζουν κάτω από τα πεύκα, κοντά σε μα εκκλησία. Η μία ρουφάει, η άλλη κατεβάζει τον καπνό και η τρίτη τον φυσάει.

(Κανείς δεν ήξερε τίποτα)

Όταν τελειώσει το τσιγάρο, θα το πατήσουν και οι τρεις διαδοχικά για να σβήσει. Θα σηκωθούν ταυτόχρονα και κάθε μία θα πάει σπίτι της. Την επομένη θα ξανασυναντηθούν στο ίδιο μέρος με ένα αναμμένο τσιγάρο. Όπως και για πολλές μέρες ακόμα. Όπως και όλες τις μέρες  που πέρασαν. Η μία θα ρουφάει, η άλλη θα κατεβάζει και η τρίτη θα φυσάει τον καπνό. (Τρίπτυχο, σελ. 85)

Είναι έκδηλη στα δύο παραπάνω αφηγήματα η διάθεση αμφισβήτησης του φαινομενικά ορθού, η υποδοχή του απρόσμενου και, γιατί όχι, αληθινού. Ο χρόνος, που κυλά και δημιουργεί τα αντιληπτά από τον άνθρωπο γεγονότα, έξοχα επαναληπτικός περιγελά την απατηλή εντύπωση της μοναδικότητας. Τα υπόλοιπα αφηγήματα στον ίδιο ιδεολογικό άξονα, ωστόσο όλα θεματικά διαφορετικά μεταξύ τους –να σημειωθεί αυτό, καθόσον συχνά συναντάμε μια βαρετή επανάληψη, όχι όμως εδώ– προκαλούν το αναγνωστικό ενδιαφέρον και αποζημιώνουν με το παραπάνω τον αποδέκτη τους.

Στο εξώφυλλο μια φωτογραφία υγρού τοπίου από τη συγγραφέα. Μέσα στην ώχρα της διαγράφει το περιεχόμενο της ιστορίας που δανείζει τον τίτλο της σε όλη τη συλλογή και υπογραμμίζει νοηματικές αποχρώσεις σε όλες τις υπόλοιπες. Αισθητικές παρεμβάσεις/λεπτομέρειες που για μια ακόμη φορά χαρακτηρίζουν τις εκδόσεις ΑΩ, συνιστώντας μαζί με το περιεχόμενο συνολικά μια εξαιρετική πρόταση.

Διώνη Δημητριάδου

Συζητώντας στο βιβλιοπωλείο Σπόρος για το βιβλίο "Επικίνδυνοι συγγραφείς" του Κώστα Αρκουδέα εκδόσεις Καστανιώτη (φωτογραφίες)

Συζητώντας στο βιβλιοπωλείο Σπόρος 

για το βιβλίο 

"Επικίνδυνοι συγγραφείς" του Κώστα Αρκουδέα

 εκδόσεις Καστανιώτη

(φωτογραφίες)

Όταν συζητάς για ένα πολύ καλό βιβλίο, όταν ο συγγραφέας είναι τόσο γλαφυρός όσο και η γραφή του, τότε συμμετέχει και ο κόσμος. Η καλύτερη παρουσίαση βιβλίου γίνεται με συζήτηση. Χθες (4-2-2020) στον Σπόρο, ένα βιβλιοπωλείο που αγαπά τα βιβλία και τα στηρίζει. 

Δέκα χρόνια χωρίς τον Κώστα Αξελό Γράφει ο Γιώργος Δουατζής

Δέκα χρόνια χωρίς τον Κώστα Αξελό

Γράφει ο Γιώργος Δουατζής

4 Φεβρουαρίου 2010. Ακριβώς δέκα χρόνια πριν, σαν σήμερα πεθαίνει ο Κώστας Αξελός. Στο ταφικό μνημείο του με επιθυμία της συντρόφου του Κατερίνας Δασκαλάκη, χαράχθηκε, γαλλικά και ελληνικά η φράση από το τελευταίο του βιβλίο: «Το να διακρίνει κανείς αυτό που μένει απ’ αυτό που σαρώνει ο άνεμος, απαιτεί έντονη ζωή και ματιά που να στηρίζονται στον θάνατο, χωρίς ο θάνατος, σαν τέτοιος, να υπερισχύει».

"Δεν μπορεί να υπηρετήσει τίποτα και κανέναν η φιλοσοφία. Σήμερα, ως πλανητική σκέψη μπορεί να τα θέσει όλα υπό ερώτηση και να δώσει αινιγματικές απαντήσεις. Η φιλία για τη σοφία έχει αντικατασταθεί από τη φιλία για τη σκέψη. Το άσκεφτο το συναντάει κανείς κατά στιγμές, ενώ η αναζήτηση και η διερεύνηση αποτελούν το συνεχές κίνητρο του στοχαστή.

Η εποχή μας έχει πέσει χαμηλά και η φιλοσοφία ζει το τέλος της. Οι ιδεολογίες πεθαίνουν γενικευόμενες. Μετά από αυτές, μια μέση απατηλή νοοτροπία θα κυριαρχήσει για πολύ. Αυτή η νοοτροπία έχει στοιχεία από όλα. Στοιχεία λίγο φιλελεύθερα, λίγο σοσιαλιστικά, λίγο χριστιανικά, λίγο εβραϊκά, λίγο προλεταριακά, λίγο αστικά, λίγο από τις φιλοσοφίες, αλλά θα καταστεί ένα μπέρδεμα, μία ομελέτα δηλαδή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι σκέψη. Κάνει τους ανθρώπους να νομίζουν ότι σκέπτονται. Μετά τις ιδεολογίες και τη φιλοσοφία υπάρχει χώρος για μια ανοιχτή ποιητική σκέψη.

Μιλάω πάντα για στοχαστές και όχι για φιλοσόφους. Η αλήθεια είναι μια πάρα πολύ προβληματική έννοια. Αυτό που λέμε αλήθεια είναι πάντα προβληματικό, γιατί έχει μια σειρά προϋποθέσεις. Επίσης η αλήθεια δεν είναι μια έννοια με την οποία δουλεύω, αλλά βλέπω την αλήθεια σαν κυρίαρχη μορφή μιας περιπλάνησης. Όταν η περιπλάνηση παίρνει μια μορφή, ένα περιεχόμενο και συγκροτεί και συγκροτείται, δίνει μια μορφή της αλήθειας. Αλλά η αλήθεια υπακούει στην περιπλάνηση και όχι το αντίθετο".

Από το βιβλίο «Το σπασμένο παιχνίδι - Κώστας Αξελός», Γιώργου Δουατζή, εκδόσεις Καπόν, 2011

Άι Ογκάουα "Τα Αιρετικά Παραμύθια" - σε μετάφραση από τους Βαγγέλη Αλεξόπουλο και Διώνη Δημητριάδου (εκδόσεις Βακχικόν)

Κυκλοφόρησε!

Άι Ογκάουα

Τα Αιρετικά Παραμύθια

Για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα 

μια εκτενής ανθολογία (57 ποιημάτων) 

της σπουδαίαςΑμερικανίδας ποιήτριας 

Άι Ογκάουα 

από το σύνολο του έργου της (8 ποιητικές συλλογές) 

σε μετάφραση από τους 

Βαγγέλη Αλεξόπουλο και Διώνη Δημητριάδου 

Εισαγωγή στην ποίησή της και Επίμετρο 

Από τις εκδόσεις Βακχικόν

στη σειρά Ποίηση από όλο τον κόσμο 

Η κόλαση απέχει όσο η επόμενη ανάσα σου

και ο παράδεισος είναι αφάνταστα μακριά

Η Άι Ογκάουα (Ai Ogawa), ή απλώς Άι, γεννήθηκε το 1947 στο Albany του Texas από πατέρα ιαπωνικής καταγωγής και μητέρα αφρικανικής και πέθανε το 2010 στο Stillwater της Oklahoma. Σπούδασε ιαπωνική γλώσσα στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, ενώ ασχολήθηκε και με τη μελέτη του Βουδισμού. Ήταν Επισκέπτρια Καθηγήτρια στο Binghamton University και στο State University of New York (1973 – 1974). Μετά την απονομή του Εθνικού Βραβείου (National Book Award for Poetry) το 1999 για την ποιητική της συλλογή «Vice», έγινε τακτική Καθηγήτρια στο Τμήμα Αυτοχθόνων Αμερικανών.

Η Άι είναι γνωστή για την επιδεξιότητά της στους δραματικούς μονολόγους, όπως επίσης και για τη χρήση σκοτεινών αμφιλεγόμενων θεμάτων στα έργα της. Αφηγείται μικρές αυτοτελείς ιστορίες, βιωματικές ή προϊόν αληθοφανούς μυθοπλασίας. Με τον τρόπο που έζησε, που εκφράστηκε ποιητικά, και αντιμετώπισε το τέλος της ζωής της έδειξε πως διέθετε ένα σπάνιο ταλέντο για ζωή. Είναι μια φωνή ζωντανή και προκλητική  στην παγκόσμια ποίηση.  

[…] Αυτό που θέλω πάνω απ’ όλα είναι σκληρό,

χτυπάει πάνω στα δόντια μου

πάει πάλι πίσω και με δαγκώνει

(Σκληρότητα)

Το σκληρό σώμα της ποίησης σε αγγίζει ακόμη και με το πρώτο ποίημα της Άι που θα διαβάσεις. Νιώθεις πως εδώ τα πράγματα είναι σοβαρά· η ποίησή της δεν αστειεύεται. Σε μια απόλυτη ευθεία χαραγμένη με το νυστέρι σε συναντά και σε συμπαρασύρει μέσα από την ανάγνωση σε μια συναισθητική όσο και σωματική σχεδόν πρόσληψη των ποιημάτων. Ακούς και βλέπεις, αγγίζεις, οσφραίνεσαι  και γεύεσαι τις λέξεις, με τις αισθήσεις σου να αναμειγνύουν την αρχική τους λειτουργία οδηγώντας και τη νοητική πρόσληψη των ποιημάτων ως το σκληρό κέλυφος που σπάει ανυπεράσπιστο μπροστά στη δύναμη του ποιητικού λόγου. Από το σημείο αυτό και πέρα γίνεσαι πλέον συμμέτοχος του πάθους της ποιήτριας, συνοδοιπόρος στον ιδιόμορφο δυστοπικό κόσμο της. 

Κυκλοφορεί το νέο τεύχος 186 του περιοδικού Οδός Πανός Απρίλιος-Ιούνιος 2020 με Σελίδες για τη Σόνια Θεοδωρίδου και τον Ράμι Σαάρι ‛Oδός Πανός® εργοτάξιο εξαιρετικών αισθηµάτων έτος 39o

Κυκλοφορεί το νέο τεύχος 186

του περιοδικού Οδός Πανός

 Απρίλιος-Ιούνιος 2020
με Σελίδες για τη Σόνια Θεοδωρίδου 
και τον Ράμι Σαάρι

‛Oδός Πανός®

εργοτάξιο εξαιρετικών αισθηµάτων έτος 39o

ΠEPIEXOMENA

Σελίδες για τη Σόνια Θεοδωρίδου

3 Παναγιώτης Φύτρας: Πρόλογος για μια συνέντευξη με τη Σόνια Θεοδωρίδου

5 Παναγιώτης Φύτρας: Η Σόνια Θεοδωρίδου, λέει

27 Ο Μίμης Πλέσσας για τη Σόνια Θεοδωρίδου

28 Κωνσταντίνος Μπούρας: Σόνια Θεοδωρίδου, μία δραματική persona που ζει τη μουσική μέσα απ’ όλα της τα κύτταρα…

30 Φωτεινή Δάρρα: Στην τέχνη της Σόνιας Θεοδωρίδου

32 Από τον Τύπο – εφημερίδες, περιοδικά, σχόλια, κριτικές, λεζάντες

34 Σόνια Θεοδωρίδου: «Ο Λαμπράκης με πήρε από το ξενοδοχείο αστέγων, μου άλλαξε την ζωή»

36 Ελβετικοί… διθύραμβοι για την Σόνια Θεοδωρίδου

37 Γιώργος Χρονάς: Η φίλη μου Σόνια Θεοδωρίδου

***

38 Βασίλης Κοντόπουλος: Εδώ Βερολίνο

42 Μάρκος Φ. Δραγούμης: Σημειώσεις ενός μελομανούς (συνεχίζεται)

44 Θανάσης Κουτλής: David Maria Turoldo – Ποιήματα

54 Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης: Ο Τζέιμς Άρθουρ Μπόλντουιν στο Σαιν-Πωλ-ντε-Βανς

60 Μπάμπης Ιμβρίδης: 60ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

70 Χριστίνα Σταθοπούλου: Joker

72 Στέλλα Πριόβολου: Ο «τζόκερ» στην τράπουλα της ζωής

74 Ηλίας Ε. Κουρκούτας: Tα νυχτερινά πουλιά

76 Δημήτρης Μακρίδης: Μνήμη Σταύρου Τσιώλη

78 Δημήτρης Α. Δημητριάδης: Στον ύπνο του πουλιού

80 Δημήτρης Γ. Παπαστεργίου: Το φάντασμα με τις πατερίτσες

81 Βασίλης X. Παλιγγίνης: Ο αποκρυφιστής Γκούσταφ Μάιρινκ και το βουδιστικό πιστεύω του

90 Νικόλαος Μοσχόπουλος: Ο νοικοκύρης

92 Ελένη Σιγαλού: Γενεαλογικό δέντρο

***

Σελίδες για τον Ράμι Σαάρι

93 Αγγελική Δημουλή: Για την ποίηση του Ράμι Σαάρι

100 Ματίνα Σαξώνη: Μία συνομιλία με τον Ράμι Σαάρι.

Περί του τόπου, του τρόπου και του ανθρώπου

109 Αγγελική Δημουλή: Ράμι Σαάρι, ο ποιητής-παρατηρητής

111 Ματίνα Σαξώνη: 14 ποιήματα του Ράμι Σαάρι

119 Δήμος Χλωπτσιούδης: Ο οικουμενισμός στην ποίηση του Ράμι Σαάρι

124 Βιβλία και μεταφράσεις του Ράμι Σαάρι

***

126 Τα βιβλία μας, του 2019 - 2020

128 Βιβλία. Γράφουν οι: Διώνη Δημητριάδου, Στέλλα Πριόβολου, Δρ Βασίλης Αδραχτάς, Δημήτρης Μάνος, Κωνσταντίνος Μπούρας, Αλέξανδρος Παν. Στεργιόπουλος, Γιώργος Χρονάς

139 Γιάννης Σ. Βιτσαράς: Η τελευταία ποιητική κατάθεση του Χριστόφορου Λιοντάκη

156 Θέατρο. Γράφουν οι: Κωνσταντίνος Μπούρας, Αθανάσιος Βαβλίδας

168 Γιώργος Ζώταλης: Ποντικοφάρμακα

169 Αθανάσιος Βαβλίδας: Μουσικές Ανταπο-κρίσεις

175 Δευτέρα