Άφθαρτοι στίχοι για φθαρτά σώματα ανθολογία ποιημάτων επιλογή Χριστίνα Λιναρδάκη εκδόσεις Μετρονόμος η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

 

Άφθαρτοι στίχοι για φθαρτά σώματα

 ανθολογία ποιημάτων

 επιλογή Χριστίνα Λιναρδάκη

εκδόσεις Μετρονόμος

η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal

στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ | Η άλλη κανονικότητα • Fractal

 

Η άλλη κανονικότητα

 

Ζώντας μέσα μια κοινωνία που προσδιορίζεται από τον βαθμό μιας αυθαίρετης κανονικότητας, είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτή η «μη κανονικότητα» ως ισότιμος όρος, ως δικαιωματική παρουσία. Η φθαρτότητα, εμφανής ή όχι, πέρα από μια αναπόφευκτα κοινή ανθρώπινη συνθήκη, συνιστά κι αυτή την κανονικότητά της, δίπλα σε ό,τι μπορεί να θεωρηθεί (επί ματαίω) άφθαρτο. Και, ακριβώς για το μάταιο της αιώνιας σφριγηλότητας και της εσαεί σωματικής υγείας, αξίζει περισσότερο η συνειδητοποίηση των φθαρτών και εύθραυστων «υλικών», από τα οποία είμαστε φτιαγμένοι, από την όποια αλαζονική ψευδαίσθηση αιώνιας υγείας.

Σκέφτομαι πως, αν η παραπάνω πραγματικότητα γινόταν όντως συνειδητή συνθήκη, δεν θα υπήρχε η ανάγκη να δημιουργηθεί καν ο όρος «ποιητική της αναπηρίας». Αν θα υπήρχε η ισότιμη αντιμετώπιση όλων, δεν θα υπήρχε η ανάγκη να τονισθεί η παρουσία των φθαρτών σωμάτων που ποιούν έργο λογοτεχνικό, και μάλιστα ποιητικό. Αν όλοι φθαρτοί στην πλήρη επίγνωση της έννοιας, δεν θα υπήρχε η ανάγκη να εκδοθεί ένα ανάλογο βιβλίο και να γραφεί αυτό το κριτικό σημείωμα.

Υπάρχει, όμως, η ανάγκη να ακουστούν αυτές οι ποιητικές φωνές, έτσι στη διακριτή τους παρουσία, γιατί το κοινωνικό σώμα δεν έχει την ωριμότητα να αποδεχθεί τη δύσκολη αλήθεια. Μια αλήθεια που το πάσχον σώμα συχνά και το ίδιο αδυνατεί ή δεν τολμά να συνειδητοποιήσει. Όταν, λοιπόν, αποφασίζει να μιλήσει, να γράψει, πρέπει να το προσέξουμε. Όχι μόνο γιατί αξίζει την προσοχή όλων, αλλά για να αντιληφθούμε την έννοια της κανονικότητας σε νέα βάση, τόσο ευρεία που να μας συμπεριλαμβάνει όλους ανεξαιρέτως.

Και είναι τότε που η έννοια της κανονικότητας εξαλείφεται εντελώς, γιατί πλέον δεν εκφράζει τίποτα. Αν όλοι εντός, τότε δεν υφίσταται περιθώριο, αν όλοι διαφορετικοί, τότε δεν υφίσταται κανόνας ισοπεδωτικής ομοιομορφίας που πάντα αφήνει απέξω τους δαχτυλοδεικτούμενους ως διαφορετικούς.

Η Χριστίνα Λιναρδάκη, με τη στήριξη των εκδόσεων Μετρονόμος, παρουσιάζει 27 φωνές που επέλεξαν τον ποιητικό λόγο (πάντοτε περιεκτικό, ουσιαστικό στην πύκνωση των νοημάτων του) για να εκφραστούν. Δεν πρόκειται για γραφές εν θλίψεσι, αλλά για κραυγές ζωής και ελπίδας, ακόμα κι αν η ελπίδα προώρισται να ισοπεδωθεί μέσα σε ένα σύστημα σκληρό και αδιάφορο. Το ενδιαφέρον εδώ έγκειται, πέρα από το κοινωνικό πρόσημο της όλης κατάθεσης, στην ποιητική αξία των ποιημάτων που τολμούν να εκθέσουν με τον τρόπο τους τόσο την προσωπική διαδρομή των δημιουργών τους με το άχθος της ασθένειας, αλλά και να εκθέσουν το status μιας κοινωνίας που τους αρνείται μια αξιοπρεπή ζωή. Η Λιναρδάκη στην Εισαγωγή της επισημαίνει: «Το σώμα  που νοσεί και πάσχει τοποθετείται μέσα σε έναν κοινωνικό και πολιτικό χώρο, και καθίσταται αδιάψευστος δείκτης πολιτισμού. Αποτελεί μια εν τοις πράγμασι δοκιμασία για το εκάστοτε κράτος υγείας και πρόνοιας, και σημείο ελέγχου των ρυθμίσεων που ισχύουν για την ανακούφιση ή την προσπάθεια ίασής του».

Συμμετέχουν: Δήμητρα Αγγέλου, Φανή Αθανασιάδου, Πηνελόπη Αλεξίου, Βασίλης Αμανατίδης, Αμέλια, Κατερίνα Ατσόγλου, Κατερίνα Βλαχάκη, Ελένη Γαλάνη, Αθανασία Δρακοπούλου, Βαγγέλης Ευαγγελίου, Δημήτρης Ζάχαρης, Γιώργος Θεοχάρης, Ιωάννα Καραμαλή, Σοφία Κολοτούρου, Δήμητρα Κωτούλα, Χριστίνα Λαμπούση, Χριστίνα Λιναρδάκη, Ειρηναίος Μαράκης, Αρτέμης Μαυρομμάτης, Μαρίνα Μέντζου, Μανώλης Νανούρης, Ειρήνη Παραδεισανού, Δανάη Σιώζιου, Μαρία Σταυροπούλου, Γαρουφαλιά Στέτου, Κωνσταντίνος Σύρμος, Αλήτις Τσαλαχούρη.

 

Το σχέδιο του εξωφύλλου είναι της Γαρουφαλιάς Στέτου.

 

[Για το εύθραυστον του πράγματος, αξίζει εδώ εν κατακλείδι η είδηση του θανάτου ενός από τους συμμετέχοντες ποιητές αυτού του τόμου. Ο Δημήτρης Ζάχαρης έχασε την άνιση μάχη με την ασθένεια ALS, μετά από αγώνα σχεδόν εννέα χρόνων. Δεν πρόλαβε να δει τυπωμένο τον τόμο με τους άφθαρτους στίχους. Σκληρή υπενθύμιση για τον προσωπικό αγώνα των ανθρώπων που, εν μέσω μιας επώδυνης δικής τους μάχης με την ασθένεια, επιλέγουν να εκφραστούν αντλώντας από τη δυναμική της ποίησης]

Διώνη Δημητριάδου