Πολ Γουάσκ Ναπάλμ στην καρδιά Μετάφραση από τα καταλανικά: Ευρυβιάδης Σοφός Εκδόσεις Κείμενα η πρώτη δημοσίευση στην Bookpress

 

Πολ Γουάσκ

Ναπάλμ στην καρδιά

Μετάφραση από τα καταλανικά: Ευρυβιάδης Σοφός

Εκδόσεις Κείμενα

η πρώτη δημοσίευση στην Bookpress

«Ναπάλμ στην καρδιά» του Πολ Γουάσκ (κριτική) – Δίνοντας σχήμα στο χάος, με λέξεις

Μια φυσική, εύθραυστη τάξη

Όταν όλες οι ελπίδες έχουν πεθάνει, όταν ο κόσμος μοιάζει ξένος, ανερμήνευτος, όταν η επιβίωση έχει χάσει τις σταθερές της βάσεις, τότε υπάρχει κάτι που μπορεί να σε διασώσει; Ο Πολ Γουάσκ, Καταλανός στην καταγωγή, με το βραβευμένο μυθιστόρημά του Ναπάλμ στην καρδιά, επιχειρεί να δώσει τη δική του εκδοχή για τη διασαλευθείσα τάξη των πραγμάτων, δημιουργώντας μια ιστορία που μοιάζει φανταστική, μέσα όμως σε έναν σκληρό, ρεαλιστικό χώρο. Είναι δύο χαρακτηριστικά που το ξεχωρίζουν ως ένα από τα σπουδαιότερα σύγχρονα βιβλία μυθοπλασίας.

Το πρώτο αφορά τη θεματική του, μια επινόηση που αγγίζει τη δυστοπία, με το παράλογο διαρκώς να υπενθυμίζει τη δυναμική του απέναντι στη λογική, με την υποψία, ωστόσο, πως μιλάει για μια πραγματικότητα όχι μόνο κοντινή στο μέλλον αλλά, παραδόξως, ήδη βιωμένη, ενδεχομένως με άλλη μορφή. Η απώλεια των λέξεων, η δυσκολία της έκφρασης, το δέντρο που δεν έχει πια τη λέξη «δέντρο», κι όμως κάποιες έννοιες, αγάπη, φιλία, ελευθερία, ίσως δεν χρειάζονται λέξεις για να τις νιώσουν οι δύο ήρωες, ο Μπόρις και ο σύντροφός του. Ο χώρος ερημωμένος, με μια στρατιωτική ζώνη να τον περικλείει, χωρίς εμφανείς τρόπους διαφυγής. Με έναν υπόγειο κρυφό κόσμο όπου η εκμετάλλευση και η διαφθορά κυριαρχούν. Η ερωτική σχέση των δύο ηρώων ίσως να καταστήσει δυνατή μια χαραμάδα από όπου ο ήλιος εισχωρεί και αυτοί δραπετεύουν. Είναι, όμως, αυτή η λύση που αναζητούν, μέσα σε έναν κόσμο που τους στοχοποιεί, ακριβώς γι’ αυτό που είναι; Δεν είναι αυτοί οι διαφορετικοί, και άρα αποδιοπομπαίοι και αποσυνάγωγοι. Είναι οι άλλοι που τους επιβάλλουν τη σιωπή, την ετερότητα ως απειλή. Οι μέρες της απελπισίας που περνούν, καταγράφονται με έναν απλό τρόπο μέτρησης, με εννέα κατακόρυφες γραμμές που σβήνονται από μία οριζόντια. Αλλά και με τη γραφή, με μορφή επιστολών. Παρηγορητική η επικοινωνία, όσο αδιέξοδη κι αν καταλήγει, όταν, όπως θα πει ο ήρωας, το κακό είχε ήδη συμβεί στον κόσμο. Μια κατάσταση χωρίς ελπίδα επιστροφής σε μια κανονικότητα· μα, αλήθεια, σ’ αυτόν τον κόσμο τι θα μπορούσε να νοηθεί ως κανονικό; Ποιος το ορίζει; Ο Γουάσκ θέτει εδώ ένα μείζον ερώτημα, από αυτά που δεν έχουν απάντηση. Διατυπώνονται για να διατηρούν την αμφιβολία ζωντανή, μήπως κάποτε μεταποιηθεί σε αμφισβήτηση, σε αντίθεση, σε άρνηση, σε αναίρεση της μορφής του κόσμου, όπως επιβάλλεται, είτε με τη βία είτε με την ενσωμάτωση όποιας αντίδρασης, όποιας διαφορετικότητας. Η επανάσταση για τον ήρωα του Γουάσκ δεν ξεκινά στο σπίτι, αρχίζει στο σώμα. Ίσως και μόνο αυτή η αλήθεια να ήταν αρκετή για να στηθεί όλο το μυθιστόρημα, με όλα τα υπόλοιπα στοιχεία να πλέκονται γύρω της. Ένα σώμα που το έμαθαν να συρρικνώνεται, να βυθίζεται σε έναν κόσμο για τον οποίο δεν είχε δημιουργηθεί, ένα σώμα που νιώθει, όμως, να ξυπνάει και βρίσκει το πραγματικό του πρόσωπο.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό, και το πιο ενδιαφέρον, αφορά τη μορφή. Είναι η μορφή που προσδίδει σημασία ιδιαίτερη στο περιεχόμενο, που το καθοδηγεί ώς το απώτατο άκρο της συγγραφικής έμπνευσης, που ενσαρκώνει την αρχική ιδέα και την επεκτείνει. Λόγος που μοιάζει ασυνεχής, χωρίς να είναι, καθώς οι ποικίλες διακλαδώσεις της σκέψης το συνέχουν. Τολμηρές επιλογές διεισδύουν ανάμεσα στα κεφάλαια, φωτογραφίες, όχι με τον τρόπο του Βίνφριντ Γκέοργκ Ζέμπαλντ αλλά με μια δική τους «λογική». Εδώ το ταξίδι είναι απολύτως εσωτερικό, εμπεριέχει τις εικόνες. Δεν τις χρησιμοποιεί ως συνακόλουθες του κειμένου. Μικρά κεφάλαια που καθοδηγούν την πλοκή με τους τίτλους τους, με αποκορύφωμα τα πέντε τελευταία κεφάλαια/εικόνες, με το κύμα να σαρώνει αργά και απειλητικά, να αφανίζει τα βράχια της ακτής. Η σταδιακή Κατανόηση. Όπως σταδιακά κατανοείς ως αναγνώστης το μέγεθος αυτής της γραφής, που αρχικά σε ξαφνιάζει, μετά σε προκαλεί, κατόπιν σου προσφέρεται ξεκάθαρη στη θεματική της μέσω της μορφής.

Ο Γουάσκ έχει αποτυπώσει το χάος, του έδωσε σχήμα, το έβαλε σε λέξεις. Νιώθεις πίσω από τα γεγονότα της ιστορίας να παρατηρεί κάποια αόρατη δύναμη, να καθορίζει τη διάταξη των διαφορετικών στοιχείων, έτσι που να παραμένουν ασύμβατα με τον χώρο τους, να υπερίπτανται, να νομίζουν πως σχεδιάζουν την ώρα που σχεδιάζονται. Το μόνο ορατό στοιχείο παραμένει η αγάπη, μέσα στην περιδινούμενη εικόνα, ακόμα κι αν, ως απόλυτη έννοια, κατευθύνεται ολόισια στην καταστροφή. Τι ακριβώς, λοιπόν, εννοούμε όταν χρησιμοποιούμε τη λέξη επιβίωση; Όταν ο ήρωας συνειδητοποιεί πως έχει πλέον αφήσει πίσω του τον παλιό κόσμο, έχει να απαντήσει στο ερώτημα: τι απέμενε ακόμα; εγώ; Αν επρόκειτο για ποίηση, θα υπήρχε απάντηση; Μα, κι εδώ σε μια γραφή που χρησιμοποιεί την τέχνη με διάφορες μορφές της, θα αποκλείαμε την ποιητική της εκδοχή; Ο Γουάσκ ίσως είχε στον νου του ένα μακροσκελές ποίημα, όταν του έδινε αυτή την πολυμορφία, όταν ο ίδιος γράφοντας το ερμήνευε πότε με τον ποιητικό του ρυθμό, πότε με μια ρεαλιστική πεζότητα. Η γραφή, έτσι κι αλλιώς, μία είναι.

Η αξία μιας μετάφρασης είναι, διαβάζοντας το βιβλίο, να μη νιώθεις πως άλλη ήταν η αρχική του γλώσσα. Ο Ευρυβιάδης Σοφός αναμετρήθηκε με ένα απαιτητικό κείμενο με άριστο αποτέλεσμα. Άψογη και η έκδοση, με τη ευφάνταστη ανατροπή, το έργο του Daniel Egnéus να αγκαλιάζει έγχρωμο το οπισθόφυλλο και το δεξί «αυτί», ενώ σε ασπρόμαυρη λεπτομέρεια να βρίσκεται στο εξώφυλλο.

Διώνη Δημητριάδου

Απόσπασμα

Έτσι φαντάζομαι την κόλαση. Όχι καυτή ούτε κόκκινη ούτε γεμάτη φλόγες. Τη ζωγραφίζω μυτερή και κακοσχηματισμένη, γεμάτη χώμα, σκουλήκια και μικροσκοπικές τρύπες στους τοίχους, απ’ όπου περνάει αέρας, ούτε ζεστός ούτε κρύος, μα βαρύς και πυκνός, σαν σύννεφο που δεν είναι ούτε άσπρο ούτε αφράτο. Σπηλιές με ρίζες για δοκάρια, παλιά θεμέλια για κολόνες και λάκκους με πετρέλαιο που γίνονται θάλασσες δίχως ψάρια. Έτσι φαντάζομαι την κόλαση, γεμάτη χώματα, λάσπη και βρομόνερα και με αυτά τα δέντρα. Κοίταξα τον Μπόρις. Μας φαντάστηκα εκεί εγκλωβισμένους, μέσα μια ιδέα που δεν είχαμε προβλέψει. Σκέφτηκα ότι, με κάποιον τρόπο, ο καθένας μας βοηθά τον άλλο να ζήσει και ότι, κάποια στιγμή, ο καθένας μας θα χρειαστεί να βοηθήσει τον άλλο να πεθάνει. (σ. 172).

Οι αχθοφόροι διηγήματα Κωνσταντίνος Λίχνος εκδόσεις Υψικάμινος η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

 

Οι αχθοφόροι

διηγήματα

 Κωνσταντίνος Λίχνος

 εκδόσεις Υψικάμινος

η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal

στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ | Οι φέροντες το κοινωνικό άχθος • Fractal

 

Οι φέροντες το κοινωνικό άχθος

 

Η πολιτική σκέψη σε γραπτή ανάπτυξη, με βασική σκοποθεσία την προσέγγιση του αναγνωστικού κοινού, πέρα από το σύνηθες μιας μελέτης, ενός δοκιμίου ή άλλων συναφών μορφών, επιχειρεί να ενδυθεί τον λογοτεχνικό μανδύα σε μικρή ή μεγάλη φόρμα. Κι αν το εν λόγω εγχείρημα λειτουργεί πιο απρόσκοπτα μέσα σε μια εκτενή πλοκή, με πολλούς ήρωες και βάθος χρόνου (κυρίως αυτό), είναι πιο δύσκολη η μεταφορά του πυρήνα ενός πολιτικού σκεπτικού μοιρασμένου σε διηγήματα. Ποιος ο κοινός τόπος που αυτά συναντώνται, αλλά και πώς από διήγημα σε διήγημα αυτός ο πυρήνας μορφοποιείται, διαφοροποιείται ακολουθώντας τις επιταγές της θεματικής, εξελίσσεται, μοιράζεται αποτελεσματικά; Ο Κωνσταντίνος Λίχνος, χειρίζεται το υλικό του  (αληθινό, επινοημένο ή σε σύζευξη των δύο στο όχημα της λογοτεχνίας) με τρόπο που το παραπάνω ερώτημα βρίσκει ικανοποιητική απάντηση.

Πρόκειται για δεκατέσσερα διηγήματα, που με χρονολογική σειρά καλύπτουν σχεδόν εκατό χρόνια, από το 1924 μέχρι το 2021. Ωστόσο, δεν είναι αυτή η διάταξη που καθορίζει τη θεματική τους, κι ας συνιστούν όλα μαζί έναν χωροχρόνο που σκιαγραφεί την ελληνική ταυτότητα στις κοινωνικές και πολιτικές της διαστάσεις. Δεν είναι ούτε η σύνδεση της ιστορίας με τη λογοτεχνική «παρέμβαση» στα δρώμενά της (στον Πρόλογό της η Ευσταθία Δήμου εστιάζει σ’ αυτή τη σχέση ιστορίας και λογοτεχνίας),  κι ας χωράει εδώ ένα σχόλιο όχι, όμως, το κύριο, το ουσιαστικό, για την ικανότητα της λογοτεχνικής γραφής να αποκαλύπτει μια άλλη οπτική των γεγονότων, συχνά πιο κρυμμένη, σκόπιμα, από την επίσημη εκδοχή την κοινώς διαδεδομένη. Οι δύο παραπάνω συνθήκες λειτουργούν η πρώτη ως φόντο, πλαίσιο της εκάστοτε θεματικής, η δε δεύτερη ως εμφανής προϋπόθεση, προκειμένου το εν λόγω πόνημα να ενταχθεί συγγραφικά στη λογοτεχνία.

Η προσωπική μου θεώρηση της συλλογής αυτής εστιάζει στο πολιτικό σκεπτικό, που παρακολουθεί τις ιστορίες με συνέπεια και ακρίβεια, ώστε στη συνολική εκτίμηση του βιβλίου να διαγράφεται πλέον ξεκάθαρο ως πολιτική θέση, για την τεκμηρίωση της οποίας τα διηγήματα λειτουργούν καταλυτικά. Ο τίτλος, άλλωστε, της συλλογής, που τα στεγάζει όλα, Οι αχθοφόροι,  κατευθύνει στους εκάστοτε «έξω του νοήματος της αποδεκτής τοιχογραφίας», παρίες, αποσυνάγωγους, τους αδύναμους, με κριτήρια κοινωνικά ή πολιτικά, εκείνους με τη διαφορετική οπτική από την κυρίαρχη, ακόμα κι αν πρόκειται για μια κυριαρχία εν στενώ κύκλω. Ενδεικτικό παράδειγμα γι’ αυτή την τελευταία παρατήρηση, το διήγημα «Καλή δύναμη σ’ εμάς», στο οποίο δύο κομματικοί σύντροφοι (όχι όμως ίσοι), ο ένας απλό μέλος, η άλλη σε θέση καθοδήγησης (και πάνω απ’ αυτή το κόμμα εν είδει αόρατης αρχής, αλάνθαστης και απόλυτης), συνομιλούν λίγο πριν τη δικτατορία του 1967.

Τη γραφή (και την πολιτική σκέψη) του Λίχνου την απασχολούν όσοι από τη θέση τους στο κοινωνικό οικοδόμημα, από άγνοια ή με επίγνωση, ξεχωρίζουν για το βάρος που επωμίζονται, καθώς δεν μπορούν ή δεν ξέρουν τον τρόπο να θέσουν σε κίνηση τον μηχανισμό που θα τους καταστήσει κύριους της ζωής τους και πολίτες συνειδητοποιημένους και υπολογίσιμους. Χτίζοντας προσεκτικά (με κύριο όπλο τη ρεαλιστική περιγραφή) το σκηνικό (συχνά εν είδει θεατρικών σκηνικών οδηγιών) της κάθε ιστορίας, αποκαλύπτει τις συνθήκες της ζωής που τους έλαχε ή που τη φτιάξαν ή την ανέχτηκαν οι ίδιοι. Δεν στηρίζεται στην ευκολία μιας αιτιολόγησης, η οποία λειτουργεί σε οριζόντια οπτική, επιφανειακά, αλλά στη βαθύτερη  αιτιακή σχέση, καθώς ερευνά με βάση την αιτιοκρατία τη σχέση αιτίου και αιτιατού, που δομεί τις συνθήκες μέσα στις οποίες οι ήρωές του διαβιούν. Έτσι, οι πράξεις όχι απλώς αιτιολογούνται επαρκώς, αλλά αποκαλύπτουν τις βαθύτερες αιτίες τους, τα γεγονότα δεν συνιστούν μια τυχαιότητα, αλλά μια αναμενόμενη εξέλιξη. Όπως απουσιάζει η συγγραφική συναισθηματική παρέμβαση, και η πρωτοπρόσωπη φωνή μοιάζει κι αυτή να δηλώνει περισσότερο αποστασιοποίηση παρά συμμετοχή, η αναγνωστική πρόσληψη αναλαμβάνει να δει ανάμεσα στις γραμμές, να εννοήσει όσα δεν δηλώνονται (όμως διακριτά), να συνθέσει τις επιμέρους ψηφίδες και να δει τη συνολική εικόνα. Οι υποσημειώσεις χρήσιμες για τους νεότερους, που δεν έζησαν πολλές από τις καταστάσεις αυτού του ταλαίπωρου τόπου.

Εκτός από την αναγκαία, εν προκειμένω, περιγραφή, λειτουργικός είναι και ο διάλογος, όχι με τη συνήθη χρήση του για να «ζωντανέψει» η ιστορία, αλλά γιατί αφήνει να φανούν οι λεπτές αποχρώσεις της σκέψης των ηρώων, επαρκές υλικό προκειμένου να συνδεθεί η θέση των προσώπων στο κοινωνικοπολιτικό πεδίο με τους παράγοντες εκείνους που δημιουργούν τις συνθήκες της ζωής, απέναντι στις οποίες τα πρόσωπα παρουσιάζονται με το μικρό τους μέγεθος, ενώ θα μπορούσαν να μεγεθύνουν τις δυνατότητές τους.  

Εν κατακλείδι, οι αφηγηματικοί τρόποι και οι αφηγηματικές τεχνικές, ο ρεαλισμός ως επιλογή,  η δόμηση του πυρήνα της πολιτικής σκέψης από διήγημα σε διήγημα, χωρίς άμεση συγγραφική παρέμβαση, συνιστούν μια ενδιαφέρουσα λογοτεχνική κατάθεση σε ένα λογοτεχνικό τοπίο που πολλοί δεν το αγγίζουν τόσο ξεκάθαρα.

 

Διώνη Δημητριάδου

Απόσπασμα

 

Το επόμενο πρωί, φτάσαμε στο εργοστάσιο και ανακουφιστήκαμε που δε μας περίμενε κανείς για να μας ζητήσει ευθύνες ή να απαιτήσει από μας πράγματα ανέφικτα. Πήγαμε στα πόστα μας, δίχως προβλήματα και συνεχίσαμε κανονικά τη δουλειά μας. Τον επόμενο μήνα, καλέστηκα να επισκεφτώ το γραφείο του προϊσταμένου, εγώ και μερικοί ακόμη που είχαμε εκφράσει χλιαρές διαμαρτυρίες για τον χαμό της εργάτριας. Μεθοδευόταν η συγκαλυμμένη απόλυσή μας, βλέπετε, και το σχέδιο είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή: μεταφερθήκαμε αθόρυβα σε μια παρακείμενη εργοστασιακή μονάδα, ένα τμήμα το οποίο έμελλε να κλείσει λίαν συντόμως, κι όταν έφτασε η ώρα εκείνη, εισπράξαμε μια αποζημίωση απόλυσης, υπογράψαμε μια εμπιστευτική σύμβαση εχεμύθειας και γυρίσαμε σπίτια μας. Πράξαμε όλοι μα το μόνο που μπορούσαμε, θα μου πείτε, και ίσως να θεωρείτε πως έχετε δίκιο λέγοντάς το αυτό. Τι άλλες επιλογές είχαμε, άλλωστε; «Καμία», θα απαντούσε ο καθένας νομοταγής και σώφρων πολίτης, και είναι πραγματικά τεράστια ανακούφιση τούτη η σκέψη. Μα ήταν τόσο συνειδητά ιδιοτελής η συνθηκολόγησή μας, τόσο σκόπιμος ο ενδοτισμός μας, που προκύπτει ως συμπέρασμα πως φέρουμε την πλήρη ευθύνη που απομείναμε άνευ επιλογών.  («Η συνέντευξη». σσ. 264-265).

 

 

ΕΦΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΜΟΡΦΑ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ

 

ΕΦΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΜΟΡΦΑ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ

Ανεπαίσθητα,ανάμεσα από ψυχικές ισορροπίες
και πνευματικές ωριμότητες,
τον προσπέρασε ο σύμμαχος χρόνος
κι έμεινε έκπληκτος να παρακολουθεί
διαψεύσεις ομολογιών και βεβαιοτήτων,
αποκαθηλώσεις προσδοκιών και οραμάτων
με ανακόλουθες σκέψεις και βηματισμούς,
για τα ανεκτίμητα προσιτά και εφήμερα.

Με μιαν ανεπιτήδευτη νηφαλιότητα,
ως ανάγνωση και παραδοχή της αδυναμίας
να προλάβει ως συνέχεια το αύριο
και να θητεύσει σε δοκιμασμένα σχήματα
και συνάγωγες προοπτικές,
στάθμισε συνεπέστερη την αποδοχή
της μελαγχολικής αισιοδοξίας
από την επινόηση μια ανακομιδής.

Και ήχησε παρήγορα η πίστωση του χρόνου,
να μην είναι ο γλιτωμός επιστροφή
και η φυγή παραίτηση κι οδύνη,
αφού της ζωής τα όνειρα περισσεύουν
γι’ ακόμη μία θύμηση, ψυχής δημιουργία,
γι’ αποζητήσεις που λογιάστηκαν αυθαιρεσίες,
στ’ αδίδακτο της αρχής, στ’ αστάθμητο του τέλους,
μικρός ο κόσμος κι όμορφος στην ταπεινότητά του. 

 Γιώργος Αλεξανδρής

(φωτογραφία: Roberto Corinaldesi, No words)

7ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού «Compartments Dance Project» στην Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ, 17-31 Μαΐου Είσοδος ελεύθερη

 

,

7ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού «Compartments Dance Project» στην Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ, 17-31 Μαΐου

Είσοδος ελεύθερη

To 7ο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού «Compartments Dance Project» ζωντανεύει και φέτος, για έβδομη συνεχόμενη χρονιά, σε κάθε απρόβλεπτο χώρο της Αμαξοστοιχίας-Θεάτρου το Τρένο στο Ρουφ και προσκαλεί, με ελεύθερη είσοδο, το κοινό σε μία ευφρόσυνη και δημιουργική συνάντηση με 13 ομάδες νέων χορευτών και χορογράφων. Kαθημερινά από τις 17 έως τις 31 Μαΐου 2026.

Από το 2016 που ξεκίνησε τη λειτουργία του, σαν μία ξεχωριστή ενότητα του Φεστιβάλ Νέων Καλλιτεχνών Τα 12 Κουπέ, το «Compartments Dance Project» έχει καθιερωθεί ως σημείο συνάντησης Σύγχρονου Χορού και πεδίο πειραματισμού νέων δημιουργών. Για δεκαπέντε μέρες τα ιστορικά βαγόνια και κάθε απρόσμενη γωνιά της Αμαξοστοιχίας μετατρέπονται σε σκηνή και έμπνευση για χορευτικές performances σύντομης διάρκειας, σε μια πρωτότυπη ιδέα της Τατιάνας Λύγαρη, καλλιτεχνικής διευθύντριας και δημιουργού της Αμαξοστοιχίας-Θεάτρου το Τρένο στο Ρουφ, που θέτει σε αμφισβήτηση τους χώρους μεγάλης κλίμακας και τις συμβατικές συνθήκες θέασης. Η ίδια σημειώνει:

«Στη φετινή διοργάνωση, με το βλέμμα στραμμένο στην παγκόσμια ανησυχία για την ανεξέλεγκτη επέλαση της τεχνολογίας, προσκαλέσαμε νέους χορευτές και χορογράφους να ερευνήσουν το ανθρώπινο σώμα ως βασικό μέσο αντίστασης, σε μία άνευ όρων παράδοση στην κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης. Στοχεύσαμε στις ποιότητες που συγκροτούν την ανθρώπινη υπόσταση: αγάπη, φαντασία, έρωτας κριτική σκέψη, ενσυναίσθηση, φιλία, επαφή, επικοινωνία. Πώς διαφυλάσσονται και ενδυναμώνονται μέσα σε ένα τοπίο τεχνολογικής έκρηξης; Πού εντοπίζεται η άμυνα και με ποιους τρόπους μπορεί να ενεργοποιηθεί ώστε να επέλθει ισορροπία;

Οι καλλιτέχνες απαντούν θέτοντας το σώμα ως φορέα μνήμης και αντίστασης, αλλά και αρμονίας και ουσιαστικής ανθρώπινης ολοκλήρωσης. Το σώμα ως πεδίο συνείδησης σε κίνηση, ως δύναμη απελευθέρωσης της αυθεντικότητας και ως ζωντανό κάδρο που άλλοτε αποτυπώνει, άλλοτε αλλοιώνει κι άλλοτε αμφισβητεί την αλήθεια της εικόνας. Μέσα από τη χορογραφική τους γραφή αναζητούν τρόπους καλλιέργειας και ενδυνάμωσης εκείνων των πολύτιμων στοιχείων που μας ταυτοποιούν και μας επιτρέπουν να παραμένουμε άνθρωποι.

Σε αυτό το πλαίσιο, είμαι βέβαιη ότι και το φετινό Φεστιβάλ θα αποτελέσει, μέσα από τη ζωντανή και παραστατική τέχνη του Σύγχρονου Χορού, ένα πεδίο δημιουργικής σκέψης αλλά και απόλαυσης τόσο για τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες όσο και για το κοινό.»

Όλες οι performances, διάρκειας 10 έως 20 λεπτών, παρουσιάζονται καθημερινά στα βαγόνια και στο υπαίθριο stage της Αποβάθρας, από τις 20:00 έως τις 23:30, σε κυλιόμενο πρόγραμμα, συνθέτοντας ένα δεκαπενθήμερο πυκνής καλλιτεχνικής δράσης, διαλόγου και ανταλλαγής ιδεών.

Δείτε το βίντεο όπου οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες συστήνονται: https://youtu.be/9EF3WV3RkH4

Δείτε το πρόγραμμα των performances αναλυτικά:

UNTITLED (IN TRANSIT)

Στυλιάνα Αποστόλου

Το σώμα, ως ένας ζωντανός καμβάς και ως πεδίο συνείδησης σε κίνηση. Η ταυτότητα διαλύεται καθώς χρώμα, κίνηση και ύλη αλληλεπιδρούν, μετατοπιζόμενα μεταξύ ελέγχου και απρόβλεπτου. Το σώμα εμφανίζεται ταυτόχρονα ως υποκείμενο και αντικείμενο, μετασχηματιζόμενο διαρκώς σε σχέση με το περιβάλλον του, έντονα και ευάλωτα. Η συνείδηση αναδύεται μεταξύ των στοιχείων. Η performance, μετέωρη ανάμεσα σε περιορισμό και πτήση, διερευνά το γίγνεσθαι ως μια ασταθή, διαρκή κατάσταση πάντα σε μετάβαση.

Σύλληψη / χορογραφία / ερμηνεία: Στυλιάνα Αποστόλου

Ώρα έναρξης 20.00 / διάρκεια 15’

TOUGH PALM

Κωνσταντίνος Δημητρόπουλος - «Εφεντάκης»

Μια συλλογική χορευτική παράσταση εμπνευσμένη από την εργατική τάξη της Ανατολικής Ευρώπης και τους λαϊκούς χορούς της, ως φορείς σωματικής μνήμης και αντίστασης. Αντλεί υλικό από αρχειακές πηγές και εξερευνά τα θέματα της εργασίας, της μετακίνησης και της συλλογικότητας μέσα από ένα μεταβαλλόμενο σκηνικό. Η «παλάμη» λειτουργεί ως μεταφορά ταυτότητας και μοίρας θέτοντας το ερώτημα: δημιουργούμε μαζί ή ενωνόμαστε για να δημιουργήσουμε;

Χορογραφία: Κωνσταντίνος Δημητρόπουλος-«Εφεντάκης», ερμηνεία: Παυλίνα Πλάτση, Νίκος Βλαχογιάννης, Ελπίδα Θωμαΐδη, Ορέστης Μπάρκας, Κώστας Χαραλάμπους, Μυριάνθη Παναγιώτου, Ειρήνη Ματέυ

Ώρα έναρξης 20.20 / διάρκεια 17’

ΕΙΜΑΙ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΜΑΙ

Σοφία Μπάρκα, Κωνσταντίνα Ντιναπόγια

Το έργο αφορά στις ανθρώπινες σχέσεις με εστίαση στον ρόλο της εικόνας ως φορέα πλασματικών καταστάσεων και συνθηκών. Εξελίσσεται ως μια αλληλουχία στιγμιότυπων, όπου το σώμα λειτουργεί σαν ζωντανό κάδρο που άλλοτε αποτυπώνει, άλλοτε αλλοιώνει κι άλλοτε πάλι αμφισβητεί την αλήθεια της εικόνας. Το έργο καλεί το κοινό να αναστοχαστεί πάνω στη σχέση εμπειρίας και αναπαράστασης, καθώς και στα όρια μεταξύ αυθεντικού και κατασκευασμένου.

Συνδημιουργία / ερμηνεία: Σοφία Μπάρκα, Κωνσταντίνα Ντιναπόγια

Ώρα έναρξης 20.40 / διάρκεια 10’

CARESS ME IN CELLULAR FIELDS OF MISERY 20:55

Maya Podejma

Η φετινή διεθνής συμμετοχή στο Φεστιβάλ πραγματεύεται τις άρρηκτες σχέσεις μας με τον κόσμο της τεχνολογίας και τον τρόπο με τον οποίο έχουμε δεσμευτεί σ’ ένα μέλλον που έχει ήδη προαποφασιστεί, αντί να διαμορφώνεται με προσεκτική προσωπική και συνειδητή επιμέλεια. Η χορεύτρια, πολωνο-αμερικανικής καταγωγής, με χορευτική βάση το Ανόβερο της Γερμανίας, καταλαμβάνει τη σκηνή διατρέχοντας διαδοχικά τα στάδια της συμμόρφωσης, του φόβου και της επιθυμίας για απόκλιση. Ένα λιτό, μινιμαλιστικό κοστούμι, η χρήση της αναπνοής και των αντικειμένων κι ένα επιμελώς σχεδιασμένο ηχητικό τοπίο συνθέτουν ένα έργο που καλεί επιτακτικά τον θεατή σε προσωπική ενδοσκόπηση.

Χορογραφία / ερμηνεία: Maya Podejma

Ώρα έναρξης 20.55 / διάρκεια 15’

LUMEN04

Νεφέλη Ντάλη

Η συνεχής έκθεση σε πρότυπα μας ωθεί σε μια διαρκή σύγκριση με την τελειότητα. Η σκηνική σύνθεση, μέσα από επαναλαμβανόμενες δομές και τη διαδικασία της αντιγραφής, αναδεικνύει τη δυναμική σχέση του συνόλου με τη μονάδα. Καθώς η επιβεβλημένη τελειότητα φθείρεται, αναδύεται η ύπαρξη του ατόμου. Η χορογραφία μετατοπίζεται στην αποδοχή της μοναδικότητας, απελευθερώνοντας την αυθεντική έκφραση και την ερμηνευτική δυναμική κάθε σώματος.

Χορογραφία: Νεφέλη Ντάλη, ερμηνεία: Βίκυ Μνατσακανιάν, Ήλια Κουκουζέλη, Δέσποινα Καρακατσάνη, Νεφέλη Ντάλη

Ώρα έναρξης 21.10 / διάρκεια 15’

INTERGALACTIC VOYAGERS

Υακίνθη Πρεβένιου

Μια ομάδα απροσδιόριστων πλασμάτων πραγματοποιεί ένα ταξίδι εξερεύνησης σε νέους πλανήτες, γεμάτη περιέργεια για οτιδήποτε καινούριο συναντάει. Μπροστά στο άγνωστο κι αλλόκοτο στοιχείο, η οικειότητα που υπάρχει μεταξύ των συνταξιδιωτών δημιουργεί ένα αίσθημα σιγουριάς και αυτοπεποίθησης.

Χορογραφία: Υακίνθη Πρεβένιου, μουσική: Chris Christodoulou, L' imperatrice, ερμηνεία: Κατερίνα Καψάσκη, Έλενα Κρίντα, Αργυρώ Μπουγιούκα, Μαργαρίτα Μπουγιούκα, Υακίνθη Πρεβένιου, Μαριάννα Τσούμπελη

Ώρα έναρξης 21.25 / διάρκεια 11’

UNPLUGGED CONSCIOUSNESS

Αναστασία Γαλάτη, Κωνσταντίνα Τσιμέκα

Δύο γυναίκες συναντιούνται επανειλημμένα, φίλες, αντίπαλες και καθρέφτες, εναλλάσσοντας τρυφερότητα και ένταση. Η σχέση τους ρευστή και η επανάληψη, ανάγκη. Σώματα εκτεθειμένα στο κοινωνικό και ψηφιακό βλέμμα που επικοινωνούν άμεσα, σωματικά, ακατέργαστα. Η θηλυκότητα ως αντιφατικό πεδίο: δύναμη κι ευθραυστότητα, σύνδεση κι ανεξαρτησία. Μένει η ανάγκη για συντροφιά. Γιατί ξεκινάμε; Για να βρούμε την άλλη ή για να αντέξουμε τον εαυτό μας μέσα της;

Χορογραφία /ερμηνεία: Αναστασία Γαλάτη, Κωνσταντίνα Τσιμέκα

Ώρα έναρξης 21.40 / διάρκεια 16’

THE DAY BEFORE YOU CAME

Κωνσταντίνος Αργυρίου Ευαγγελούδης

Η στιγμή πριν από τη συνάντηση - όχι ως ένα απλό χρονικό σημείο, αλλά ως μια υπαρξιακή κατάσταση. Ο χρόνος γίνεται ένα μεταβατικό πεδίο, όπου το σώμα λειτουργεί ως φορέας μνήμης και προσμονής κι όπου κάθε «πριν» εμπεριέχει ήδη το «μετά». Σ’ ένα κυκλικό πλαίσιο σωματικών συναντήσεων και εσωτερικών μετατοπίσεων, μνήμη και προσδοκία συνυπάρχουν γεννώντας μια κίνηση προς τον άλλον που ξεκινά πριν από τη συνάντηση.

Χορογραφία / δημιουργία: Κων/νος Αργυρίου Ευαγγελούδης, σχεδιασμός /κατασκευή κοστουμιών: Francesco Infante, ερμηνεία Κων/νος Αργυρίου Ευαγγελούδης, Κέλλυ Διακουλάκη, Σοφία Γκιούλη, Γαβριέλα Κουφάκη, Μάριος-Αθανάσιος Μποζίκας

Ώρα έναρξης 22.00 / διάρκεια 14’

IS THAT A JOKE?

Ηλίας Μπαγεώργος

Άμυνα σε μια στιγμή αβεβαιότητας, ένα υπαρξιακό μεταίχμιο όταν το σώμα μεταβαίνει από την κατάσταση της έντασης σε μια εύθραυστη παρουσία. Με αφετηρία το Purgatorio του Δάντη, η performance εστιάζει σε μια ενδιάμεση κατάσταση - ούτε καταδίκη ούτε λύτρωση. Το σώμα βρίσκεται σε διαρκή αναμονή, εγκλωβισμένο σε ανολοκλήρωτες απόπειρες σύνδεσης, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη ανθρώπινη σχέση ως μια γκρίζα ζώνη μεταξύ επιθυμίας και έλλειψης.

Χορογραφία / σκηνοθεσία: Ηλίας Μπαγεώργος, ερμηνεία: Dance Athens Team

Ώρα έναρξης 22.15 / διάρκεια 13’

ΕΝ ΔΙΑΚΕΝΩ

Κατερίνα Τσιρίκου

Αντλώντας έμπνευση από την αναλογική φωτογραφία και τη λειτουργία του φιλμ, η performance εστιάζει στην έννοια του κενού. Όπως ένα φιλμ, που άλλοτε αποτυπώνει εικόνες κι άλλοτε καίγεται, έτσι κι εμείς κουβαλάμε στιγμές παρουσίας και απουσίας. Δύο σώματα κινούνται ανάμεσα στην επαφή και την απόσταση αναζητώντας ουσιαστική σύνδεση σ’ έναν κόσμο «συνδεδεμένο» επιφανειακά. Μέσα από ένα ντουέτο τίθεται το ερώτημα: πόσο «κενό» μπορεί να παρεμβάλλεται ανάμεσα σε δύο σώματα που βρίσκονται σε συνεχή επαφή αλλά και πόσο ουσιαστική σύνδεση μπορεί να διατηρείται παρά τη φυσική απόσταση;

Χορογραφία / μουσική / σκηνική επιμέλεια: Κατερίνα Τσιρίκου, σκηνικές φωτογραφίες: Δέσποινα Τερζόγλου, ερμηνεία: Αλέξανδρος Βρότσος, Κατερίνα Τσιρίκου

Ώρα έναρξης 22.30 / διάρκεια 16’

UNBECOMING: A SLIVER OF AFTERTRACE

Σπύρος Παλτόγλου

Εμπνευσμένο από τη μέθοδο του διαλογισμού. Στην ακινησία αρχίζουν όλα να κινούνται. Όταν σταματάς να προσπαθείς να γίνεις κάτι περισσότερο, δημιουργείται χώρος γι’ αυτό που πραγματικά είσαι. Δεν είναι το θέμα να μάθεις αλλά να ξεμάθεις, όχι να γίνεις αλλά να σταματήσεις να γίνεσαι. Και τότε, απλώς, είσαι. Μέσα από το έργο αναδύονται εσωτερικές καταστάσεις και συναισθήματα που βιώνει το άτομο στη διαδρομή προς τη συναισθηματική απελευθέρωση, ενώ ίχνη της ιστορίας παραμένουν αποτυπωμένα σε χαρτί.

Χορογραφία / ερμηνεία: Σπύρος Παλτόγλου

Ώρα έναρξης 22.45 / διάρκεια 13’

THREADS, WHAT KEEPS US HUMAN

d.OT Company

Η αποτύπωση της πορείας του ανθρώπου, μέσω της εικόνας και της μουσικής, από τη δυσκολία και το βάρος της μοναχικότητας προς τη ροή και την ισορροπία που φέρνει η αλληλοϋποστήριξη και το μοίρασμα. Η παράσταση χτίζει μια ξεκάθαρη αφηγηματική καμπύλη: από τη βαρύτητα, την ακινησία και την απομόνωση, προς τη ροή, τη σύνδεση και την ισορροπία. Η αφήγηση αυτή δεν μένει μόνο στην ατομική διάσταση, αλλά ανοίγεται προς τη συνάντηση με τον Άλλο όπου η αμοιβαία υποστήριξη, η σύνδεση και το μοίρασμα λειτουργούν ως καταλύτες ισορροπίας, αρμονίας και ουσιαστικής ανθρώπινης ολοκλήρωσης.

Σύλληψη / χορογραφία: Ολύβια Θανάσουλα, πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Νίκος Σάλτας, Γιάννης Παναγιώτου, Μάριος Παπασημακόπουλος, σχεδιασμός φωτισμού: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου, ερμηνεία / δημιουργική συμμετοχή: Χριστίνα Παπαοικονόμου, Δωροθέα Μαυρομμάτη, Μαριεύη Λευκιμμιάτη

Ώρα έναρξης 23.00 / διάρκεια 14’

B-AL(L)ON-E

Θεόνη Περάκη, Δέσποινα Καρακατσάνη

Ένα ντουέτο που ξετυλίγεται σαν ένα μικρό ταξίδι από την ανεμελιά της παιδικότητας στη μοναξιά της ενηλικίωσης και πίσω πάλι στη χαρά του παιχνιδιού μέσα σ’ ένα τοπίο ψηφιακού θορύβου, που συχνά μας κάνει να ξεχνάμε την ανθρώπινη υπόστασή μας. Ένας μικρός φόρος τιμής στα μπαλόνια που θυμίζουν ότι το παιχνίδι είναι ίσως ο πιο απλός τρόπος να συναντηθούμε ξανά. Το να φουσκώνεις ένα μπαλόνι είναι μια μικρή πράξη επανάστασης. Σε προσκαλούμε στο πάρτι μπαλονιών μας. Θα έρθεις;

Σύλληψη / χορογραφία: Θεόνη Περάκη, μουσική επιμέλεια / σύνθεση: Βαγγέλης Διανέλλος, ερμηνεία /συνδημιουργία κινητικού υλικού: Δέσποινα Καρακατσάνη, Θεόνη Περάκη

Ώρα έναρξης 23.15 / διάρκεια 17’

Συντελεστές

Kαλλιτεχνική διεύθυνση: Τατιάνα Λύγαρη, υπεύθυνος καλλιτεχνικών ομάδων: Ευθύμης Χρήστου, φωτογραφίες: Υπατία Κορνάρου, video / μοντάζ: Γιώργος Χαρίσης, εικαστικό αφίσας: Μαύρα Γίδια, επικοινωνία: ArtsPR

Χώρος διεξαγωγής

Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ

Λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως & Αμφιπόλεως, Σιδηροδρομικός & Προαστιακός Σταθμός Ρουφ. 10’ με τα πόδια από το μετρό Κεραμεικός

Δωρεάν υπαίθριο πάρκινγκ

Performances

Όλες οι performances παρουσιάζονται από 17/05 - 31/05/2026, 20:00-23:30 σε ένα κυλιόμενο πρόγραμμα, καθημερινά και για ένα συνεχές 15νθήμερο.

Είσοδος ελεύθερη

Απαραίτητη προϋπόθεση η προμήθεια δελτίων εισόδου.

Έναρξη διανομής δελτίων εισόδου για τις performances της κάθε ημέρας, από τις 19:00, στο ταμείο της Αμαξοστοιχίας. Μέγιστος αριθμός δελτίων εισόδου 3 ανά άτομο / ανά ημέρα, βάσει διαθεσιμότητας θέσεων.

Πληροφορίες

Τηλ. Γραφείου Παραγωγής: 210 9237076

Τηλ. Θεάτρου: 210 5298922 & 6937604988

theater@totrenostorouf.gr

Βρείτε μας

www.totrenostorouf.gr

www.facebook.com/To-Treno-sto-Rouf-railway-carriage-theatre

https://www.facebook.com/FestivalCompartmentsDanceProjectYoungArtists

https://instagram.com/ToTrenostoRouf

https://www.tiktok.com/@totrenostorouf

https://www.youtube.com/user/totrenostorouf

Παρουσίαση χθες (12-5-2026) στο Bios Μιλήσαμε για ποίηση, για την ποιητική διαδρομή της Μαρίνας Μιχαήλ-Χρηστάκη μέσα από όλες τις ποιητικές της συλλογές. Όλες από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.

Παρουσίαση χθες (12-5-2026) στο Bios 

Μιλήσαμε για ποίηση, για την ποιητική διαδρομή της Μαρίνας Μιχαήλ-Χρηστάκη μέσα από όλες τις ποιητικές της συλλογές. Όλες από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.

Για το βιβλίο του Γιώργου Σταυρακάκη εύθραυστον (εκδόσεις Μετρονόμος) στο TOCA (11-5-2026)

 

Για το βιβλίο του Γιώργου Σταυρακάκη εύθραυστον 

(εκδόσεις Μετρονόμος)

στο TOCA (11-5-2026)

εύθραυστον Γιώργος Σταυρακάκης εκδόσεις Μετρονόμος η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

 

εύθραυστον

 Γιώργος Σταυρακάκης

 εκδόσεις Μετρονόμος

η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal

στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ | Οι ποιητές δεν πεθαίνουν, διαλύονται • Fractal

 

Οι ποιητές δεν πεθαίνουν, διαλύονται

 

Μια συλλογή με μόλις είκοσι τέσσερα ποιήματα, αν μετρηθεί και αυτό που λειτουργεί ως προμετωπίδα, εισάγοντας στον ποιητικό κόσμο του Γιώργου Σταυρακάκη. Ένα όλον ευσύνοπτο, με ξεκάθαρη την άποψη του ποιητή για την πραγματικότητα που τον περιβάλλει και, κυρίως, για τη θέση του σ’ αυτήν. Χωρισμένη σε δύο μέρη η συλλογή, με το εκτενές ποίημα «εύθραυστον» να στεγάζει όλα τα υπόλοιπα ποιήματα. Ένα ποίημα λειτουργικό, διαδραστικό, σαν εκείνο το «Μιλώ» του άλλου ποιητή, που άντεξε μέσα στον χρόνο για να στεγάσει τότε και τώρα και για πάντα όσους νιώσαμε, είδαμε, εννοήσαμε τη διαφορά της ήττας από την παραίτηση. Η ποίηση του Σταυρακάκη έχει χαμηλό τον τόνο της, σε μια πρώτη ανάγνωση απηχεί μια βαθιά θλίψη, ωστόσο είναι κάτι πιο πάνω και πιο πέρα από μια συνήθη (όσο και επιφανειακή) μελαγχολική κατάθεση. Ο ποιητής αποτυπώνει εικόνες, λεπτομέρειες μιας ζωής που καταρρέει, χωρίς να εννοεί τα ίδια τα συντρίμμια της. Δεν είναι θλίψη, είναι επίγνωση, θαρραλέα συνειδητοποίηση καταστάσεων. Αν ο τόνος μελαγχολικός και βαρύς, είναι γιατί πιστά αποδίδει την παρακμή των οραμάτων, των ιδεολογιών που κατάντησαν κενά ιδεολογήματα και εμμονικές αδιέξοδες «αποδράσεις».

 

[…] Περπάτησαν με το χρυσό δεκανίκι του ήλιου/ πάνω στη γραμμή των χειλιών μας/ και ξεκλείδωσαν τη φωνή της θάλασσας,/ τα δρομολόγια των πλοίων./ το προδομένο ταξίδι. («εύθραυστον»).

 

Στην ποίηση αυτή οι λέξεις ενσωματώνουν στον κώδικά τους τη ζωή μαζί με τον θάνατο, την αλήθεια των ταπεινών που αντιστέκονται με το μικρό τους μέγεθος απέναντι στις φανταχτερές βιτρίνες των νόθων αισθημάτων. Με τις μουσικές τους να αγγίζουν τα πιο λερωμένα ρείθρα των δρόμων, τις πιο σκελετωμένες παρουσίες με τις σπασμένες φλέβες.

 

[…] Βυθίζονται στ’ απόνερα/ στοιχειωμένων πλοίων,/ κι από ’κει, καρφώνουν τις λέξεις τους/ σε σανίδες ναυαγών. («εύθραυστον»).

 

Οι λέξεις του Σταυρακάκη, ανοιχτές σε ερμηνείες, με τον εύθραυστο χαρακτήρα τους κόβονται σε κομμάτια, να μοιραστούν μακάρι σε πολλούς. Μεταποιούνται οι έννοιες σε αντικείμενα, όπως ένα παλιό ραδιόφωνο που αφήνει τον ήχο της σκουριάς/  στα νοτισμένα μας μάτια, ή μια ξύλινη κρεμάστρα, που απηχεί μια θανάσιμη νοσταλγία. (« Το ραδιόφωνο»). Και είναι εδώ ακριβώς που χρειάζονται τα προσδιοριστικά επίθετα, να προσδώσουν στα ουσιαστικά μια άλλη διάσταση, να ακυρώσουν συχνά τη σιγουριά τους, να δείξουν την άλλη όψη των πραγμάτων. Προς τεκμηρίωση αυτής της θέσης παραθέτω, σταχυολογώντας μέσα από τα ποιήματα: Γυάλινα σπίτια, τοίχοι ετοιμόρροποι, πέτρινοι κήποι, αγέλαστα δέντρα, αβάσταχτη σιωπή, ανυπεράσπιστα σώματα, αφιλόξενη πολιτεία, προδομένο ταξίδι, αδιέξοδοι περίπατοι, λιγδιασμένο σύννεφο,  ανάπηρος χαρτοπαίχτης, αραχνιασμένοι χάρτες, νόθες χειραψίες. Ο κόσμος μοιάζει να διαλύεται, να καταρρέει, να αναιρούν οι έννοιες των εαυτό τους. Αναγκαίος και ο παραλληλισμός των εννοιών για να αποδοθεί καλύτερα μέσω της χρήσης του συμβόλου η πραγματικότητα:

 

Ανακατεύεις την τράπουλα/ και σου κόβονται τα δάχτυλα./ μετράς τα χαρτιά/ και σου λείπουν οι άσοι./ Έτσι ξαφνικά/ χωρίς να το καταλάβεις/ βγαίνεις από το παιχνίδι./ Και δεν έχεις μανίκια/ δεν έχεις χέρια/ για να σώσεις την παρτίδα./ Ένας ανάπηρος χαρτοπαίχτης/ που αφήνει τα κομμάτια του/ πίσω απ’ το αμυδρό φως/ μιας υπόγειας ζωής. («Ο χαρτοπαίχτης»).

 

Και ανάμεσά τους μια πρόταση καθοριστική: αυτοκτονούν οι μέρες μας. Αν είναι έτσι, αν οι ίδιες ορίζουν το τέλος τους, τότε ποια η ευθύνη όσων με επιμονή μηχανεύονται αργά και σταθερά τον αφανισμό της ζωής; Δεν αυτοκτονούν οι μέρες μας, οδηγούνται σκόπιμα στην αυτοκτονία. Με αντιστροφή του ονόματος (Σοκίν Σομλέβ) ο Σταυρακάκης θυμάται και εγκιβωτίζει στο ποίημά του τον Νίκο Βλέμο, εκείνη την ιδιαίτερη παρουσία στην Αθήνα του Μεσοπολέμου, με τον πολυτάλαντο χαρακτήρα, τον δικό του αναρχισμό απέναντι  στην ομοιομορφία του καιρού του, τον ανένταχτο ιδεολόγο των ανθρώπινων δικαιωμάτων.  Ποιος τον θυμάται πια σήμερα; Κι όμως, και μόνον η μνεία του εδώ, σ’ αυτή την ποίηση, είναι σημείο ικανό να δείξει τη διαφορά ανάμεσα στην πανθομολογούμενη ήττα και στην επίμονη διαρκή παρουσία, με όποιον τρόπο μπορεί ο καθένας και για όσο αντέχει.  Το μειράκιον/ που ακούει στο όνομα Σοκίν Σομλέβ,  […] ξύνει με πάθος το νόημα της ζωής του.

 

Ξαναδιαβάζω το αρχικό, εισαγωγικό σαν προμετωπίδα, ποίημα:

 

Οι ποιητές δεν πεθαίνουν./ Μετακομίζουν από λέξη σε λέξη/ από άστρο σε άστρο/ σακατεμένοι απ’ τους ανθρώπους/ με το δεκανίκι του ήλιου/ στη μασχάλη τους.

 

Ναι, οι ποιητές δεν πεθαίνουν, μόνο διαλύονται,  είναι εύθραυστοι, ακριβώς για να μοιράσουν τα κομμάτια τους, τις λέξεις τους, τα ποιήματα.  Κι αυτό καθόλου ήττα δεν θυμίζει.

Διώνη Δημητριάδου