Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος, 196, του περιοδικού Οδός Πανός ‛Oδός Πανός® εργοτάξιο εξαιρετικών αισθημάτων έτος 42o, τχ. 196 Ιανουάριος-Μάρτιος 2023 με σελίδες για τον Σάμιουελ Μπέκετ

 

Κυκλοφόρησε το νέο  τεύχος, 196, 

του περιοδικού Οδός Πανός  

‛Oδός Πανός®

εργοτάξιο εξαιρετικών αισθημάτων

έτος 42o, τχ. 196 Ιανουάριος-Μάρτιος 2023

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Σελίδες για τον

Σάμιουελ Μπέκετ (1906-1989)

Επιμέλεια: Χριστίνα Σταθοπούλου

3 Σάμιουελ Μπέκετ (1906-1989). Βιογραφία

6 «Περιμένοντας τον Γκοντό»

9 E. Barry: Όλα στο μυαλό μου: Μπέκετ, Σχιζοφρένεια & Εαυτός

14 J. Calder: Το Φως που δεν σβήνει

18 J. Knowlson: “Κάποιος για να περπατήσει μαζί του πριν το δείπνο”

20 M. Bernini: Ακούγοντας την φωνή

23 S. Connor: Για την επίσκεψη του Μπέκετ στο G. College του Λονδίνου

45 H. Mitgang: Ο Μπέκετ στο Παρίσι

48 M. Bernini: Ακούγοντας φωνές

50 Χριστίνα Σταθοπούλου: Η παλιά αποθήκη

52 M. Dickstein: Ξένος στην δική του ζωή

57 I. H. Jones: «Το Τέλος του Παιχνιδιού»

61 Χριστίνα Σταθοπούλου: Φωνές

62 Σημαντικά Έργα και Θεατρικά από τον S. Beckett

63 Γιώργος Δήμος: Το πειραματικό «Film» του Σάμιουελ Μπέκετ με πρωταγωνιστή τον

 «σταρ» του βωβού σινεμά, Μπάστερ Κίτον

68 Δημήτρης Ι. Καραμβάλης: Ιχνηλασία Προσέγγισης στο έργο του Σάμιουελ Μπέκετ

*

72 Αλέξανδρος Κορδάς. Μεταφράση: Παράξενες γωνιές, Λόρδος Ντανσάνι,  δύο πεζά

74 Κωνσταντίνος Καραμάνος: Προσφυγούπολη

75 Βασίλης Κοντόπουλος: Εδώ Βερολίνο

81 Ευαγγελία Α. Νάνου. Σημείωμα και μετάφραση: Θέσεις και οδηγίες του Φρήντριχ Ντύρενματ

 για την σκηνοθεσία του θεατρικού του έργου Ο Φραγκίσκος ο Πέμπτος

95 Θανάσης Θ. Νιάρχος: Σελίδες ημερολογίου

100 Χρίστος Χριστοφής: Με την ματιά του συλλέκτη...

106 Πέτρος Κασιμάτης: Τί είπε ο στρατηγός στον Βασιλιά Φίλιππο τον Β΄

112 Κωνσταντίνος Βορβής: Αγώνες αυτοκινήτων στον Υμηττό

113 Γιώργος Δρίτσας: Χ 14

114 Ιωάννης Πρίμπας: Συνηθισμένοι άνθρωποι

115 Αναστάσιος - Μάριος Μιχαηλίδης: Το τραγούδι της πόρνης

116 Ιωάννα Παπαδοπούλου: Σκηνή σκοτεινή

116 Λευκοθέα Ανδρέου: Réveiller

117 Δημήτριος Μακρίδης: Αυτοσχέδια τελετή

119 Μιχαήλ Π. Ηλιόπουλος: Tα χέρια Της

121 Μίμης Χρυσομάλλης: Προσεχώς

126 Turgut Can Küçük: Σοπράνο

127 Βιβλία. Γράφουν οι: Διώνη Δημητριάδου, Στέλλα Πριόβολου, Κωνσταντίνος Μπούρας,

 Δήμητρα Αγγέλου, Γιώργος Χρονάς

156 Θέατρο. Γράφουν οι: Κωνσταντίνος Μπούρας, Αθανάσιος Βαβλίδας

164 Παντελής Χρ. Στεφάνου: Ανεπίδεκτοι

164 Γιώργος Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης: Χαμένο Γράμμα

165 Το ταξίδι της Αθηνάς Τρέντλα

166 Γιώργος Ζώταλης: Ποντικοφάρμακα

167 Αθηνά Κακούρη: Μια επιστολή

168 Αγγέλα Γιαννακίδου: 1922-2022

169 Χάρης Γαντζούδης: Αίγινα

170 Αθανάσιος Βαβλίδας: Μουσικές Ανταπο-κρίσεις

178 Δευτέρα

179 Τα βιβλία μας του 2022 και ένα CD

Υπάρχει  στα βιβλιοπωλεία:

Πολιτεία

Ιανός (Αθήνα, Θεσσαλονίκη)

Πρωτοπορία (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα)

Πατάκης

Αχιλλέας Σίμος

Ελευθέριος Τζανακάκης

Χρήστος Μαρίνης

Α. Κανάκης

Συμμετρία Α. Ε.

Τσιγαρίδας Α. Ε.

Ευριπίδης Α. Ε. 

Σμυρνιωτάκης Greek books

Δ. Τσανάς – Σ. Δημόπουλος

Σκλαβούνος Παράσχης

Ηλίας Μαγγόπουλος

Κέντρο του Bιβλίου (Θεσσαλονίκη)

Μαλλιάρης (Θεσσαλονίκη)

Κεντρί (Θεσσαλονίκη)

Oblik Editions (Θεσσαλονίκη)

Πολύκεντρο Θαλασσινού (Κως)

Βιβλιοπωλείο Οδός Πανός, Διδότου 39 και Ιπποκράτους

106 80 Αθήνα, τηλ 2103616782

e-mail: chronas@otenet.gr

και όπου ζητηθεί με αντικαταβολή.

Διανομή από το Πρακτορείο Τύπου, Άργος Α.Ε., μόνο στην Αττική,

και στο αεροδρόμιο Αθηνών

Λάδι σε καμβά Αλέξης Πανσέληνος εκδόσεις Μεταίχμιο η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500 ΛΕΞΕΙΣ

 

Λάδι σε καμβά

Αλέξης Πανσέληνος

 εκδόσεις Μεταίχμιο

η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal

 στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500 ΛΕΞΕΙΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500 ΛΕΞΕΙΣ: Το πένθος μιας γενιάς • Fractal (fractalart.gr)

 

Το πένθος μιας γενιάς

 

Τότε, μέσα της δεκαετίας του ’60, ο κόσμος όλος ήταν όπως εμείς – είκοσι χρονών. Μαζί µε εμάς είχε ξαναγεννηθεί η ζωή, όλα είχαν αλλάξει […] Το φως μιας επανάστασης αχνόφεγγε, ο παλιός κόσμος βούλιαζε και εμείς, απομακρυσμένοι από το όλο και πιο απρόσωπο κέντρο της πόλης, κρυμμένοι στις παραµεληµένες γειτονιές της, φέρναμε τον καινούργιο. (σ. 16).

Το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται  η  καινούργια ιστορία του Αλέξη Πανσέληνου είναι η δεκαετία του ’60, εκεί στα μισά της, τότε που στα μάτια των νέων έμοιαζε να αλλάζει ο κόσμος, ενώ ταυτόχρονα μαύρα σύννεφα έκαναν την εμφάνισή τους στον πολιτικό ορίζοντα προμηνύοντας τη σκοτεινή περίοδο που θα ακολουθούσε. Δεν είναι πρωτόγνωρη στην πεζογραφία η άντληση της θεματικής από τα χρόνια αυτά, ωστόσο κάθε φορά το ενδιαφέρον εντοπίζεται στον τρόπο προσέγγισης. Στο Λάδι σε καμβά του Πανσέληνου το πολιτικό κλίμα βρίσκεται στο φόντο, ως απλή υπενθύμιση της αντίστιξης ανάμεσα στον προσωπικό μικρόκοσμο και την ευρύτερη ιστορία που κινείται στον δικό της ρυθμό αγνοώντας τις μικρές, προσωπικές ιστορίες. Ενίοτε έρχεται στο προσκήνιο για να υπογραμμισθεί η αναπόφευκτη κάποια στιγμή τομή των δύο κόσμων· κανείς δεν μπορεί να ζήσει προστατευμένος στο μικρό του κουκούλι, κάποτε έρχεται η ώρα να βιώσει το πένθος της γενιάς του, για μια ζωή που το νήμα της κόπηκε πριν ακόμη ξεκινήσει.

Ο ήρωας της ιστορίας, ο Σπύρος, με κλίση στη ζωγραφική από μικρός, είναι σπουδαστής στη Σχολή Καλών Τεχνών, φιλοξενούμενος για το καλοκαίρι του ’66 στο νησί καταγωγής του πατέρα του, στο σπίτι του Φαίδωνα Καραλή, γνωστού ζωγράφου και φίλου των γονιών του. Εκεί θα έρθει σε επαφή από τη μια με τα μυστικά της αληθινής τέχνης αλλά και από την άλλη με τον έρωτα, αφού θα βρεθεί μπροστά στην πρόκληση τόσο της μεγαλύτερης κόρης, της Ειρήνης, όσο και της ανήλικης Γωγώς. Μπερδεμένος στα αισθήματά του για τη δωδεκάχρονη Γωγώ, θα αποδεχθεί τη σχέση με τη μεγαλύτερη αδελφή, προκαλώντας τη οργή της μικρής, και θα αναγκαστεί να φύγει από το νησί. Όσο περισσότερο θα απομακρύνεται από τις μνήμες αυτού του καλοκαιριού, όσο θα νιώθει πάνω του την επίδραση της περιρρέουσας ατμόσφαιρας (χούντα, φοιτητικές εξεγέρσεις, γεγονότα Νομικής, Πολυτεχνείο, Μεταπολίτευση) τόσο θα απομακρύνεται από αυτό που πιο πολύ αγαπά, την τέχνη του, καταλήγοντας στην πατρική επιχείρηση με τις ηλεκτρικές συσκευές και επιτρέποντας στον εαυτό του, ως μόνη ενασχόληση με την τέχνη, την απόλαυση  της μουσικής.

Διαβάζοντας το βιβλίο, δεν ξέρω αν περισσότερο με ελκύει η ίδια η γραφή, καθώς  γνωρίζει άριστα τη χρήση της περιγραφής (ουσιαστική εκεί που πρέπει να σκιαγραφηθεί τόσο το πρόσωπο των ηρώων, προκειμένου αυτοί να γίνουν περίοπτοι και αληθινοί, όσο και ο περιβάλλων χώρος, για να μην αφεθούν τα πρόσωπα να αιωρούνται χωρίς έδαφος να πατήσουν) σε συνδυασμό με την αφήγηση, ουσιαστική και αυτή, με ρυθμό αυξομειούμενο αναλόγως της πλοκής, με σωστή διαχείριση των χρονικών διαστημάτων. Ίσως το αναγνωστικό ενδιαφέρον να εντοπίζεται στην υπενθύμιση μιας ιστορικής περιόδου σημαδιακής ή αν εν τέλει περισσότερο γοητευτική να είναι η πλοκή γύρω από τα πρόσωπα και η στενή τους σχέση με τους δρόμους της Τέχνης, την οποία σχεδόν όλοι ακολουθούν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Ίσως η μυθοπλασία να αποτελεί τον μανδύα για ένα δοκίμιο γύρω από την Τέχνη (εδώ τη ζωγραφική), τις δεσμεύσεις που απαιτεί αλλά και την αναπόφευκτη καμιά φορά επιλογή της εγκατάλειψής της. Δύσκολο ή και όχι αναγκαίο να εντοπισθεί η συγγραφική πρόθεση. Σε κάθε περίπτωση, μια από τις πιο ενδιαφέρουσες τωρινές εκδόσεις και μια από τις καλύτερες ιστορίες του Πανσέληνου, για την ικανότητα να δώσει μια ολόκληρη εποχή μέσα στο μικρό σώμα μια σύντομης (μόλις διακοσίων σελίδων) αφήγησης, όσο και για την επισήμανση κάποιων από τις κύριες παραμέτρους στη θεματική γύρω από την Τέχνη.

 

 Διώνη Δημητριάδου

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ Ο κύκλος που δεν κλείνει Εκδόσεις Οδός Πανός Γράφει η Ελπίδα Αμίτση

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

Ο κύκλος που δεν κλείνει

Εκδόσεις Οδός Πανός 

Γράφει η Ελπίδα Αμίτση

 

Σπεύδω να δηλώσω εξ αρχής πως δεν είμαι φιλόλογος ούτε βιβλιοκριτικός: Μουσικός είμαι και ηθοποιός· σκηνοθετώντας πάντα μόνη μου τα έργα που ανεβάζω, αφού προηγηθεί εξονυχιστική έρευνα και πολύ σοβαρή, εξαντλητική, εργασία πάνω στο έργο που πρόκειται να παιχτεί. Ακριβώς γι’ αυτό θέλω να καταθέσω την εμπειρία μου και να μοιραστώ αισθήματα -τόσο δικά μου όσο και πολλών θεατών- μετά από διετή ενασχόληση μ’ αυτό το υπέροχο κείμενο τού Αλέξανδρου Αδαμόπουλου, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις ‘Εκδόσεις Οδός Πανός’. Διαβάζοντας αρχικά το μικρό αυτό σπονδυλωτό βιβλίο, με τις διάφορες ‘πολιτικές’, ‘κοινωνικές’ θα έλεγα αφηγήσεις, που κάθε μια έχει την απόλυτη αυτοτέλειά της μα και όλες μαζί είναι σοφά εντεταγμένες σ’ ένα ενιαίο σύνολο, ένιωθα να κατακλύζομαι απ’ όλες τις αλήθειες που χρόνια τώρα σκαλώνουν στο λαιμό μα δεν λέγονται ποτέ, όσο κι αν θέλουμε να τις πούμε. Τα κείμενα αυτά, με την αφόρητη ειλικρίνεια και την αμεσότητά τους, αλλά και με τη στοχαστική νηφάλια γνώση τού συγγραφέα, ο οποίος ξέρει πολύ καλά τι λέει και φαίνεται πως έχει ζήσει καταστάσεις εκ των ένδον, μ’ έκαναν ώρες-ώρες να νιώσω θυμωμένη με την πραγματικότητα που ζούμε στη χώρα μας· που δεκαετίες ολόκληρες αγκομαχάει και σέρνεται. Με θαυμαστή μαεστρία και με πραγματική Τέχνη τού Λόγου, ο Αδαμόπουλος θέλει να μάς πιάσει απ’ το χέρι και να μάς δείξει όλα τα κακώς κείμενα στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Και το καταφέρνει μια χαρά μιλώντας απλά είτε ως κοινωνιολόγος που γνωρίζει, είτε μη διστάζοντας να κινηθεί ακόμα και σε προσωπικό επίπεδο, δίνοντάς μας με σπαρταριστό τρόπο παιδικές του αναμνήσεις, που όμως ξεφεύγουν απ’ τη στενή σφαίρα τού ατομικού και δίνουν κι αυτές το βαρύ στίγμα τής γενικής παρακμής που όλοι βιώνουμε. Κι όλα αυτά με μιαν αξιοζήλευτη απλότητα, μια τρομακτική ζωντάνια και -εδώ είναι το ακόμα πιο θαυμαστό- μαζί με μιαν έκδηλη θεατρικότητα. Θεατρικότητα η οποία μού επιβλήθηκε μόνη της, καθώς διάβαζα και ξαναδιάβαζα το βιβλίο, που τελικά έμελλε να το μάθω όλο απ’ έξω· να το αποστηθίσω λέξη προς λέξη, με κάθε κόμμα τελεία και άνω τελεία, με κάθε παύση και κάθε του ανάσα· και ύστερα από πάμπολλες πρόβες να το ανεβάσω επί σκηνής. Απολαμβάνοντας έτσι κι εγώ, την ώρα που το αφηγούμαι, τη ροή την ομορφιά και την ένταση τού κειμένου σα να ’ναι κάτι δικό μου και συνάμα εισπράττοντας την αγωνία, το ταρακούνημα και το θερμό χειροκρότημα των θεατών, που παρακολουθούν πάντα συγκλονισμένοι.  

 

Ήδη, απ’ το πρώτο κιόλας κομμάτι (‘Εις εαυτόν Ι’) όπου ο συγγραφέας υποτίθεται πως απαντά στις ρωτήσεις ενός δημοσιογράφου, ο Αδαμόπουλος με λίγες λέξεις κάθε φορά, σε τρεις σελίδες μόνο, με ρυθμό πολυβόλου, θίγει όλα τα μεγάλα θέματα χωρίς να κρύβεται διόλου: Παγκοσμιοποίηση, περιβάλλον, κλιματική αλλαγή, συνέχεια τού ελληνικού έθνους, μετανάστες, βίαιη αλλοίωση τού πληθυσμού, εθνική ταυτότητα, πολιτική/οί με η και με οι…  Στο εμβληματικό ‘Ο κύκλος που δεν κλείνει’ -απ’ όπου και ο τίτλος τού βιβλίου- βλέπουμε την κοινωνία μας σε απόλυτη πλάνη απ’ τη μεταπολίτευση και δώθε, χτίζοντας ψεύτικα σαθρά σκηνικά, που δεν αρκούν πια για να καλύψουν τη γύμνια μας, καθώς στο υπέροχο ποίημα-μοιρολόι τού τέλους ακούμε πικρά κάτι σαν τον απόηχο τού Εθνικού μας Ύμνου· ‘Κλάψε τώρα· κλάψε γοερά’… Και μόνο στο άκουσμα τής λέξης ‘Ρουσφέτι’ μάς έρχονται διάφοροι πονηροί συνειρμοί διαφθοράς, απάτης, μίζας και όλα τα συναφή· εδώ όμως ο Αδαμόπουλος πολύ τρυφερά, χρησιμοποιώντας έν’ ακόμη προσωπικό παιδικό του βίωμα -ακριβώς όπως κάνει και στον ‘ΟΓΑ’- βρίσκει τον τρόπο να μιλήσει θετικά, δείχνοντάς μας έναν άλλο δρόμο. ‘Το σεντούκι τού παππού μου’ μάς δείχνει την πλήρη εικόνα τής διάλυσης τής χώρας που πορεύεται δίχως μπούσουλα· απλώς καταστρέφοντας ό,τι έχτισαν οι αιώνες. Το ‘Ο επιτάφιος και ο επι-πόλεως θρήνος’ με σαρκαστική διάθεση ήδη απ’ το πολύ φανερό λογοπαίγνιο τού τίτλου, με αφορμή την περιφορά τού επιταφίου, δείχνει με τον εναργέστερο τρόπο το απέραντο δήθεν, το φρικαλέο μεταφυσικό αλαλούμ και το πολύ βαθύ πια πρόβλημα ταυτότητας που έχουμε σαν λαός, ανάμεσα σε Ανατολή και σε Δύση, χωρίς να είμαστε πουθενά και χωρίς να έχουμε κάνει καμία σύνθεση. Οι ‘Επενδύσεις’, που πολύ θα θέλαμε ν’ ακούγονται παρηγορητικές και ευοίωνες, καταντούν εντελώς εφιαλτικές, καθώς σ’ ένα ρημαγμένο πλέον χωριό που άλλοτε ευημερούσε και άνθιζε, μέσα σ’ ένα νεκρό σκηνικό, αγκαλιά με τον Θάνατο ο εξάδελφος Θάνος, θέλει να επενδύσει τις οικονομίες του αγοράζοντας έναν τάφο… Στο ‘Pagotό’ -προσοχή στη γραφή: Pagotό!- με διαολεμένο κέφι, μπρίο, φαντασία κι απέραντη πίκρα συνάμα, ο Αδαμόπουλος περιγράφει τα φριχτά απόνερα τής βαριάς μας λέει βιομηχανίας· τού τουρισμού, που ροκανίζει σταθερά κι αυτός κάθε τι. Για να πάρει μετά τη σκυτάλη η δήθεν πολύ φιλέλλην κι ελληνοπαντρεμένη Βελγίδα ‘Monique’ (τι καταπληκτικός θεατρικός μονόλογος αυτό το κομμάτι) να μάς πει τα δικά της και να δούμε κι εμείς με φρίκη, πόσο τελικά ο Δυτικός τον ζηλεύει βαθιά τον Έλληνα. Και να κλείσει το βιβλίο -όχι όμως ο κύκλος· που δεν κλείνει- με το τέλος τής αρχικής συνέντευξης (‘Εις εαυτόν ΙΙ’) όπου θίγονται πάλι ένα σωρό σοβαρά θέματα· για το ήθος, την τέχνη, το θέατρο, την οικονομική κρίση, για την Ελλάδα, και για την Ελλάδα ξανά και πάλι· ακόμα και για το δημογραφικό πρόβλημα που τη μαστίζει... 

 

Δεν μού είναι δύσκολο να παραδεχτώ πως είμαι φανατικά υπέρ αυτού τού βιβλίου, αφού απ’ την πρώτη κιόλας στιγμή, εύκολα με παγίδεψε μέσα στις σελίδες του, με παρέσυρε ολότελα στους προβληματισμούς και στις δίνες του, και τελικά το ερμηνεύω μπροστά στο κοινό τόσον καιρό. Νηφάλια όμως  και πέρα απ’ τα καθαρώς δικά μου, τα θεατρικά, θα έλεγα πως πολύ σπάνια βρίσκει κάποιος να διαβάσει κάτι ανάλογο:  Παράξενο βιβλίο· έντονο, ανυπόταχτο, απλό, αληθινό. Σύντομο, λιτό, λακωνικό. Πραγματικό μανιφέστο κατά τής παρακμής. Με οξύτατες παρατηρήσεις για τη σύγχρονη ιστορία μας και την παρούσα κατάσταση τής χώρας. Θυμωμένο. Βαρύ· παρά το μικρό του μέγεθος. Να πω και προφητικό; Εύχομαι πως όχι… Βιβλίο που δεν κατατάσσεται σε κάποιο είδος· πολύ εύκολα όμως κυλάει μέσα στις φλέβες όποιου το διαβάζει. Βιβλίο που με τον μεστό του λόγο κερδίζει κάθε αναγνώστη, που αμέσως συμφωνεί και θέλει να φωνάξει κι αυτός μαζί με τον συγγραφέα, πως δεν πάει άλλο· κάτι πρέπει να γίνει· σίγουρα δεν πάει άλλο…

Δεν ηθικολογεί ο Αλέξανδρος Αδαμόπουλος, δεν μιλάει ξύλινα, ούτε με υψωμένο το δάχτυλο· απλώς πείθει και προτείνει, κι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό. Ακόμα και η φωτογραφία τού εξωφύλλου -δική του δημιουργία και αυτή- απόλυτα συντονισμένη με το πνεύμα των κειμένων κραυγάζει μέσα στην απόλυτη φρίκη της και μάς καλεί να κάνουμε κάτι, γρήγορα· όσο είναι -αν είναι- ακόμα καιρός, γκρεμίζοντας επιτέλους αυτή την εκτρωματική ‘ΠΡΟΣΟΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΚΕΒΗ’, που έχει γίνει καθεστώς γύρω μας, αλλά δυστυχώς και μέσα μας, μισόν αιώνα τώρα. 

 

Διαβάστε το· αξίζει! 

 

© Ελπίδα Αμίτση

Θέατρο ΕΝ-Α

Σκηνοθέτις-ηθοποιός

theater.en.a1@gmail.com

 

 

*   *   *

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Ο ΑΠΕΝΑΝΤΙ Άννα Ε. Πετράκη (φωτογραφίες: Jose Antonio Gallego Vázquez)

 ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Ο ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Άννα Ε. Πετράκη

(φωτογραφίες: Jose Antonio Gallego Vázquez)

Ο υποχρεωτικός εγκλεισμός,

στιγμές-στιγμές ευπρόσδεκτος,

τους φρενήρεις ρυθμούς απαλύνει

Μοναδική μου έγνοια

συσκευασίες να απολυμαίνω

κουκουλωμένη σαν ζόμπι βιαστικό

στις υπεραγορές

 

Σε ποικίλες οθόνες

συνδέομαι με τον έξω κόσμο

Στενά με μαρκάρει κι αυτός

Λόγω πρωτόγνωρων συνθηκών

πολλαπλασιάζω τις κλειδαρότρυπες

που εκχωρώ στον Μεγάλο Αδελφό

 

Ώρα του όρθρου και των ονείρων

για τους άλλους

Διαχέομαι σε ισόβια insomnia παντός καιρού

Οξύμωρος υπνοβάτης χωρίς σταγόνα ύπνο

σέρνομαι στο ψυγείο

Αύριο εξάπαντος τη ζυγαριά θα πετάξω

Πίσω στα ταλαιπωρημένα μου σεντόνια

Σβήνω το φως

 

Στο ταβάνι αναμετρώ τους εγκλεισμούς

των πολλών ταχυτήτων

και των διαφορετικών ποιοτήτων

Υπάρχει ο σκληρός εγκλεισμός

και ο βελούδινος·

ο πολυτελής

και της πρώτης, δεύτερης, τρίτης κατηγορίας·

ο συντροφικός

και ο χωμάτινος, της σπαρακτικής μοναξιάς

 

Περίεργα συνείρονται οι βραδινοί λογισμοί

Έβλεπα τον απέναντι να ρεμβάζει

καπνίζοντας αρειμανίως

και τον ζήλευα

Βδομάδες τώρα

το περίγραμμά του διακρίνω αμυδρά

πίσω απʼ τα τζάμια

μέρα και νύχτα αφύσικα σκοτεινά

Να ρωτήσω. Να πληροφορηθώ.

Ποιον όμως; Και πώς να συνεννοηθώ;

Να δείξω με το δάχτυλο τη βεραντούλα,

εγώ, μια Σιωπηλή Μάρτυρας παρωδία,

αρτιμελής, φιλέρευνη και δίχως κιάλια;

Τον σκέφτομαι πάντα σαν «τον απέναντι»

Μοιάζει κοντά στα πενήντα

Κακοπερασμένος ο μισός αιώνας πάνω του

Χαριτωμένα άτσαλος

στο άπλωμα της αντρικής του μπουγάδας

Είναι ο μόνος που δεν συμμετείχε προχθές

στην παράκρουση ευχών και λαμπάδων

νύχτα Μεγάλου Σαββάτου

στης γειτονιάς τα μπαλκόνια

Βδομάδες τώρα δεν ανάβει τα φώτα

δεν απλώνει ρούχα

ούτε καπνίζει πια

Τρομακτικό που μέσα στην απόλυτη μοναξιά

απαρνήθηκε τον μικρό του εθισμό…

 

Πρέπει εξάπαντος να μάθω τι συμβαίνει

κι απλώθηκε γύρω του τόσο σκοτάδι

Θα παραβιάσω του μικρόκοσμού μου το ύψιστο δόγμα,

να μην ανακατεύομαι στις ξένες ζωές

 

Δεν πρόλαβα να ρωτήσω

Το μυστήριο διαλευκάνθηκε, πριν να ροδίσει η αυγή

Ο απέναντι ήταν φυλακισμένος

μιας κατηγορίας που δεν είχα υπολογίσει,

δεσμώτης αναθυμιάσεων του αμπαριού,

επιβάτης ενός Τιτανικού

χωρίς διαθέσιμη γιʼ αυτόν καμιά σωσίβια λέμβο

Έγινε γνωστή η ταυτότητα του θύματος

Βρέθηκε στην κουζίνα και το όργανο του εγκλήματος

Λόγω αμφιβολιών

όλοι οι ένοχοι θα αποσιωπηθούμε

από εαυτούς

και αλλήλους

 

Τον είχαν διώξει από τη δουλειά.

Πώς να το ξέρω;...

Έκοψε το τσιγάρο

Έβλεπα άδεια την καρέκλα στο μπαλκόνι...

Του είχανε κόψει το ρεύμα

Απορούσα για το σκοτάδι...

Τελευταία, δεν είχε ούτε νερό

Κενή κλωστή της μπουγάδας το σκοινί…

Οι φλέβες του ήταν έτοιμες από καιρό

Δεν απασχόλησαν τον νου μου ποτέ

Στράγγισαν χθες το βράδυ

Το αίμα του έσπασε την καραντίνα

χωρίς επιτάφιο θρήνο

δραπέτευσε γιʾ αλλού

 

Άννα Ε. Πετράκη

[Το ποίημα ανήκει στη συλλογή «Δίχως έαρ να γίνει ποτέ…», που πρόκειται σύντομα να εκδοθεί από τον ΚΑΚΤΟ]

(φωτογραφίες: Jose Antonio Gallego Vázquez)

Η Άννα Ε. Πετράκη γεννήθηκε στην Αθήνα με καταγωγή από την Εύβοια και την Προύσα. Αποφοίτησε από το Τμήμα Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Εργογραφία: Όσα δεν έζησα... (Andy' s Publishers 2015), Ζωή σε 9/8... (ΚΑΚΤΟΣ 2016). Από τον ΚΑΚΤΟ έχουν εκδοθεί και οι ακόλουθες ποιητικές συλλογές της: Ακραίο... σχεδόν (2017), Της μνήμης και της λησμονιάς, πικρόχολα και μελίρρυτα (2017), Αθήνα, 2021 μ. Χ. (2018), Όλα του έρωτα (2018), ... που ήταν αταξίδευτο (2019), Το φίλημα των λυγμών (2019), «ΑΝΑΚΥΚΛ» (2020),, «Απέσβετο και λάλον φως» (2021). Συμμετοχή σε συλλογικά έργα: Καλλιτεχνικό Ημερολόγιο 2019 (τοβιβλίοnet), Μικρή ανθολογία ποίησης για τους πρόσφυγες ΙΙΙ (στίγμαΛόγου 2019).

 

Από τις εκδόσεις Εν Πλω κυκλοφορεί το Ημερολόγιο 2023 με τους πίνακες του Χρήστου Κεχαγιόγλου και την ποίηση του Σωτήρη Κακίση (η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal)

 

[ Από την ανέκδοτη ποιητική συλλογή «Ανάποδα ο άνεμος». Περιλαμβάνονται στο Ημερολόγιο 2022 με τους πίνακες του

Από τις εκδόσεις Εν Πλω κυκλοφορεί

το Ημερολόγιο 2023

με τους πίνακες του Χρήστου Κεχαγιόγλου

και την ποίηση του Σωτήρη Κακίση

(η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal)

Από τις εκδόσεις Εν Πλω κυκλοφορεί το Ημερολόγιο 2023 με τους πίνακες του Χρήστου Κεχαγιόγλου και την ποίηση του Σωτήρη Κακίση • Fractal (fractalart.gr)

 

ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΑΚΙΣΗΣ

ΜΕΣ ΣΤΟ ΦΩΣ II

 

 

1.

 

αν δεν θυμάμαι εγώ, ποιος; όλα σε μια μηδενικού μεγέθους μαύρη τρύπα της ζωής μου ως τώρα. αν δεν θυμάμαι εγώ, ποιος να θυμηθεί; ποιος στο μυαλό μου μέσα να είναι άλλος, ποιο του μυαλού μου παιδί να με ξαναϋψώσει, να με κάνει πάλι ίδιο κι απαράλλαχτο, με τα όσα θυμάμαι τώρα κι αυτός όλα να τα θυμάται; σκέφτομαι πως στεναχωριέμαι χωρίς χρόνο σε λίγο στο μέλλον πια κι εγώ τι να πρωτοθυμηθώ, τι να πρωτοθυμάμαι. και πώς όλα σ’ αυτό το μικροσκοπικό τεράστιο τίποτα θα χωρέσουν; θα σβήσουν; θέλει και για το θαύμα αυτό πάλι θεό πιο μεγάλο.

 

2.

 

ένα αστέρι όμως πράσινο, όχι μπλε. σε μπλε ουρανό πάνω από βουνό μπλε αστέρι πράσινο πολύ. το φως του την ώρα που βραδιάζει παράξενο, διαφορετικό. σαν να κοιτάει το βουνό, όχι εμένα το αστέρι αυτό, το τόσο ξένο. μπορεί κι ένα αστέρι να μου γυρίζει επίτηδες την πλάτη, να με περιφρονεί; φτάνει το χρώμα του άραγε που το κάνει τόσο αδιάφορο, τόσο σκληρό; και το χρώμα του πώς το παίρνει, ποιος του το έχει χαρίσει, γιατί; εγώ πάλι, που το κοιτάω, που το περιγράφω, που το αφήνω πράσινο στον ουρανό; ο κάτω κι εγώ από τον ίδιο παράξενο, μπλε σαν βουνό ουρανό;

 

3.

 

πώς γίνεται να τα ’χω ’πεθυμήσει όλα, κάθε τόπο, κάθε άνθρωπο, κάθε εποχή, κάθε ώρα; πώς γίνεται όλα, μα όλα, όλοι, μα όλοι να μου λείπουν, πώς γίνεται; πώς γίνεται όλοι κι όλα που τότε δεν πρόσεχα πολύ, τώρα μέσα μου να παίρνουν διαστάσεις, να τους αναζητώ συνέχεια, να θέλω τους τόπους όλους να ξαναδώ, να ξαναπερπατήσω; πολύ ανάποδος ο Χρόνος, άνεμος κι αυτός που αλλάζει κατεύθυνση συνέχεια. μπλε.

 

[ Από την ανέκδοτη ποιητική συλλογή «Μπλε βουνό». Περιλαμβάνονται στο Ημερολόγιο 2023 με τους πίνακες του Χρήστου Κεχαγιόγλου (εκδ. Εν Πλω), που μόλις κυκλοφόρησε ]

 

Σωτήρης Κακίσης

Το ημερολόγιο κοσμούν 12 πίνακες του Χρήστου Κεχαγιόγλου

Χρήστος Κεχαγιόγλου