Ποιητικής εγχειρίδιον πολλαπλών αναγνώσεων για τον Κώστα Θ. Ριζάκη επιμέλεια: Χριστίνα Καραντώνη εικονογράφηση: Φωτεινή Χαμιδιελή εκδόσεις Κουκκίδα η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

 Ποιητικής εγχειρίδιον

πολλαπλών αναγνώσεων

για τον Κώστα Θ. Ριζάκη

επιμέλεια: Χριστίνα Καραντώνη

εικονογράφηση: Φωτεινή Χαμιδιελή

εκδόσεις Κουκκίδα

η πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Fractal

στη στήλη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ ΜΕ 500+ ΛΕΞΕΙΣ | Πολλαπλές αναγνώσεις μιας εξέχουσας ποίησης • Fractal 

 

 

Πολλαπλές αναγνώσεις μιας εξέχουσας ποίησης

 

Για τον ποιητή Κώστα Θ. Ριζάκη (1960-2026) τόμος αφιερωματικός με τριάντα πέντε συμμετοχές, που συνιστούν μια κατάθεση από καρδιάς στον πολυπράγμονα περί τα λογοτεχνικά δημιουργό. Ένα συλλογικό έργο που, έτοιμο από το 2019, παρέμενε ανέκδοτο, και μόλις πριν λίγο καιρό –και μετά τον θάνατο του τιμώμενου ποιητή– με τη συμβολή των εκδόσεων Κουκκίδα, βρήκε τη θέση του δίπλα στις πολλές μελέτες που είχαν ως θέμα την ποίησή του. Μια έκδοση άρτια φροντισμένη (σε επιμέλεια από τη Χριστίνα Καραντώνη), εικονογραφημένη από τη ζωγράφο Φωτεινή Χαμιδιελή, με τα έργα της σε εξώφυλλο και σελίδες να «συνομιλούν» με τον ποιητή και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των ποιημάτων του.

Οι μελέτες του τόμου προσεγγίζουν διάφορες πλευρές του έργου του Κώστα Ριζάκη, την έννοια της απουσίας και της απώλειας, την τραυματική διάρκεια της προσωπικής του νύχτας, την επικράτεια του σκότους με τις ισχνές χαραμάδες φωτός, τις πολλαπλές ωδίνες για τη γέννηση του ποιήματος αλλά και την ηδονή της δημιουργίας που τροφοδοτούσε συνεχώς την έμπνευσή του, το σκληρό βίωμα που έχτιζε μια ιδιωτική τελετουργία, την έννοια του «θαύματος» σε μια αέναη πάλη με την κατάργησή του, την αναμέτρηση με τον πόνο και το πένθος, το βάρος της μοναχικής του ζωής που μόνον η ποίηση ελάφρυνε για λίγο, εντέλει τη βάδιση σε όλη του τη ζωή σε έναν δρόμο που μόνον ως «επιτάφιος» μπορεί να εκληφθεί.

Οι συμμετέχοντες είναι: Α. Αφεντουλίδου, Χ. Βλάχου, Π. Βούζης, Α. Γεωργοτά, Α. Γρίβα, Γ. Γώτης, Γ. Δελιόπουλος, Δ. Δημητριάδου, Ξ. Ζαχοπούλου, Δ.Ι. Καραμβάλης, Χ. Καραντώνη, Ν. Κεσμέτη, Η. Κεφάλας, Ε. Κόλλια, Δ. Κονιδάρης, Κ. Κούσουλα, Α. Κουστινούδη, Ε. Κοφτερού, Κ. Κρεμμύδας, Β. Λέτσιος, Κ. Λιννός, Ε. Λιντζαροπούλου, Κ. Μπούρας, Σ. Παντελιά, Χ. Παπακυριάκου, Δ. Παπαστεργίου, Μ. Πάτσης, Δ. Περοδασκαλάκης, Μ. Πολίτου, Ε. Πολυγένη, Π. Ράμμης, Γ. Ρούσκας, Ε. Σιγαλού, Χ. Σπυρέλη, Σ. Τσαγκαράκης. Η ποικιλία των θέσεων που εκφράζονται εδώ αποδεικνύει τον πολύπλευρο χαρακτήρα αυτής της ποίησης, που ο καθένας εισχωρεί στους τόπους της από διαφορετικό δρόμο, για να εκβάλουν, όμως, όλοι σε ένα κοινό σημείο, την αδιαπραγμάτευτη εκτίμηση της ποιητικής αξίας.

Ο τόμος περιλαμβάνει ακόμη μια συνέντευξη που παραχώρησε ο Κώστας Ριζάκης στον Γιώργο Ρούσκα, καθώς και ποιήματα στο Επιμύθιο και στο οπισθόφυλλο, που  ποιητές αφιερώνουν στον τιμώμενο ποιητή.

Στον Πρόλογο του τόμου η Χριστίνα Καραντώνη σκιαγραφεί την ιδιαιτερότητα της ποίησης του Κώστα Ριζάκη, επισημαίνοντας τον τρόπο που ο ίδιος την υπερασπίστηκε, διάγων έγκλειστος επί τριάντα και πλέον έτη –με τα δικά του λόγια: «κατά κόσμον σας (τρομαγμένος;) ασκητής»– επιτυγχάνοντας το ταυτόχρονο παράδοξο, να προκαλεί και να δημιουργεί εξ αποστάσεως μια σειρά από σημαντικές συλλογικότητες και συνεργασίες. Είναι πολλές οι περιπτώσεις που ενθάρρυνε νέους δημιουργούς να προχωρήσουν στο ποιητικό τους έργο, συνέβαλε σε ποιητικές εκδόσεις, ενώ παράλληλα σχεδίασε και οργάνωσε έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά ξεχωριστής ποιότητας.

Ο παρών τόμος συνιστά ένα έργο αρωγό, μέσω του δοκιμιακού λόγου των συμμετεχόντων, στη διείσδυση σε ένα ποιητικό «τοπίο» που αναδεικνύει τόσο την πολυδαίδαλη προσωπικότητα του ποιητή όσο και την αξία της ίδιας της ποίησής του. Ένα «εγχειρίδιον» σύμφωνα με τον τίτλο, προ και εντός χειρός για μια σε βάθος γνωριμία με τον ποιητή.

Παραθέτω απόσπασμα από τη συνέντευξη (μια από τις σπάνιες) που παραχώρησε στον Γιώργο Ρούσκα, ενδεικτικό του τρόπου εκφοράς του λόγου, της εν συνόψει ουσίας και της ποιητικής του σοφίας: «[…] Η ποίηση προσβλέπει μεν στο όρος αλλά (σχεδόν πάντα) εκ του εδάφους (άρα το πι πεζό)· στο χώμα των πολλαπλών απωλειών της μισοθαμμένη λαγοκοιμάται, θα ’λεγα. Η βάτος όταν φλέγεται εξακολουθητικά προσδόκιμο κυκλώνει υλικόν γραφής· το πάθος απ’ αιώνων κανοναρχεί κάθε καλλιτέχνημα (ή το οφείλει, έστω). Κάποτε ωστόσο καθαιρεί –έως καταστροφής του– τον μη δυνάμενον ν’ ακολουθεί στις επιταγές του, δημιουργό». (σ. 313).

Σαν σε συνέχεια του παραπάνω αποσπάσματος παρατηρώ στο εξώφυλλο το έργο της Φωτεινής Χαμιδιελή, με την ανδρική μορφή να αποστρέφει το βλέμμα με απόγνωση, ίσως θρηνητική, και θεωρώ πως αποδίδει τον ποιητή και το έργο του, σε άριστη εικαστική συνεύρεση μαζί τους σε κοινό χώρο, αυτόν της υψηλής Τέχνης.

Διώνη Δημητριάδου